HeadShort.png

21/11 Η Παναγία ως ναός του Θεού [του Καθηγητή Μιλτιάδη Κωνσταντίνου, Κοσμήτορα Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ]

 

Εορτή των Εισοδίων της Θεοτόκου



Αν θα επιχειρούσε κανείς να περιγράψει με μια μόνον φράση τον ρόλο και τον σκοπό της Εκκλησίας, θα μπορούσε να πει ότι «Σκοπός της Εκκλησίας είναι να φανερώνει τον Θεό στον κόσμο». Και για να πετύχει τον σκοπό της αυτόν η Εκκλησία χρησιμοποιεί τη Θεολογία. Η Θεολογία, λοιπόν, εκφράζει την πίστη της Εκκλησίας με δύο τρόπους· είτε με τον λόγο είτε με εικόνες. Οι δυνατότητες όμως τόσο του λόγου όσο και των εικόνων, όταν επιχειρούν να φανερώσουν τον Θεό, είναι αναγκαστικά πολύ περιορισμένες, και γι’ αυτό, προκειμένου να κατανοήσει κανείς ορθά το περιεχόμενό τους, πρέπει η προσέγγισή τους να γίνεται με μεγάλη προσοχή και λαμβάνοντας κάθε φορά υπόψη τις απαραίτητες προϋποθέσεις. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα χρήσης εικόνων για την έκφραση της πίστης της Εκκλησίας είναι η γιορτή που πανηγυρίζουμε σήμερα, η γιορτή των Εισοδίων της Θεοτόκου.

Το ιστορικό υπόβαθρο της γιορτής αυτής βρίσκεται στη βυζαντινή περίοδο. Στα Ιεροσόλυμα, στη θέση όπου παλιότερα βρισκόταν ο περίφημος ναός του Σολομώντα, ο αυτοκράτορας Ιουστινιανός έχτισε μια μεγάλη βασιλική προς τιμή της Παναγίας. Τα εγκαίνια της εκκλησίας εκείνης έγιναν στις 20 Νοεμβρίου του 534 μ.Χ. και η ανάμνησή τους γιορτάζονταν κάθε χρόνο στις 21 Νοεμβρίου με ιδιαίτερη λαμπρότητα. Στα τέλη του ζ΄ ή στις αρχές του η΄ μ.Χ. αιώνα, η πανήγυρη αυτή συνδέθηκε με έναν αρχαίο χριστιανικό θρύλο, σύμφωνα με τον οποίο η Παναγία σε ηλικία 3 ετών αφιερώθηκε από τους γονείς της στον ναό του Θεού που βρισκόταν στο ίδιο ακριβώς σημείο, όπου είχε χτιστεί η νέα εκκλησία. Αυτός είναι ο λόγος που το αποστολικό ανάγνωσμα της σημερινής γιορτής από την Προς Εβραίους Επιστολή αναφέρεται στην περιγραφή του ναού της Ιερουσαλήμ.

Η σύνδεση αυτή του ναού της Ιερουσαλήμ με μια γιορτή της Παναγίας κρύβει ένα βαθύτατο συμβολισμό, που για να τον κατανοήσει κανείς πρέπει να λάβει υπόψη του τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι κατά την προχριστιανική περίοδο αντιλαμβάνονταν τους ναούς. Κοινό χαρακτηριστικό όλων σχεδόν των αρχαίων θρησκειών ήταν η αντίληψη ότι οι θεοί κατοικούσαν ταυτόχρονα στον ουρανό και στους ναούς που ήταν αφιερωμένοι σ’ αυτούς. Έτσι, ο ναός αποτελούσε το χώρο όπου η διαφορά μεταξύ ουρανού και γης αίρεται, οπότε όποιος εισερχόταν στον ναό, βρισκόταν ταυτόχρονα μπροστά στον ουράνιο θρόνο του θεού. Στον χώρο του ναού συντελείται μια υπέρβαση των κατηγοριών του γήινου και του ουράνιου, καθώς τα όρια μεταξύ επίγειου και ουράνιου κόσμου σχετικοποιούνται. Έτσι, ο ναός αποτελούσε, κατά τις αντιλήψεις των αρχαίων, ένα κομμάτι γης που έφτανε μέχρι τον ουρανό ή, αντίστροφα, ένα κομμάτι ουρανού που άγγιζε τη γη.

Ακριβώς επειδή ο χώρος του ναού ήταν συνδεδεμένος με τέτοιες παραστάσεις, απαγορευόταν στους πιστούς να εισέρχονται σ’ αυτόν. Στο εσώτερο μέρος του ναού της Ιερουσαλήμ εισερχόταν μόνον ο αρχιερέας μια φορά το χρόνο, για να ραντίζει τον χώρο με το αίμα της θυσίας που προσφερόταν στην αυλή. Αυτή την αυστηρή οριοθέτηση του χώρου όπου κατοικεί η θεότητα από το χώρο όπου κατοικούν οι άνθρωποι κατάργησε ο Ιησούς Χριστός. Καθώς ο Θεός έγινε άνθρωπος και ήρθε να κατοικήσει μεταξύ των ανθρώπων, κατάργησε κάθε διαχωριστικό μεταξύ θείου και ανθρώπινου.

Με την ενανθρώπιση του Θεού ολόκληρος ο κόσμος έγινε πλέον ένας ναός, όπου όλοι οι άνθρωποι έχουν τη δυνατότητα της άμεσης επικοινωνίας με τον Θεό. Έτσι, ο χριστιανικός ναός συμβολίζει με την αρχιτεκτονική του το σύμπαν και κάθε μέρος του ένα τμήμα του κόσμου. Το δάπεδο συμβολίζει τη γη πάνω στην οποία βρίσκονται οι άνθρωποι. Η οροφή συμβολίζει τον ουρανό και γι’ αυτό στο κέντρο της εικονογραφείται πάντοτε ο Παντοκράτορας, η εικόνα δηλαδή του Χριστού, ο οποίος παριστάνεται συνήθως σε μια μέση ηλικία -ούτε νέος ούτε γέρος- για να δείξει την ένωση του Υιού με τον Πατέρα. Το αρχιτεκτονικό τμήμα του ναού που συνδέει το δάπεδο με την οροφή, που συνδέει, δηλαδή, τη γη με τον ουρανό, είναι η κόγχη του ιερού. Αυτός είναι ο λόγος που στο συγκεκριμένο σημείο εικονογραφείται η Παναγία. Για να δείξει ότι χάρη στη συμβολή αυτού του φτωχού κοριτσιού από την Παλαιστίνη έγινε δυνατή η ένωση του ουρανού με τη γη. Μια σειρά από συμβολισμούς και εικόνες, που όμως, όταν ερμηνευτούν σωστά, συνοψίζουν όλη τη θεολογία της Εκκλησίας.

Η εικόνα της Μαρίας που εισέρχεται στον ναό περιγράφει με τον πιο παραστατικό τρόπο τον ρόλο της στην ιστορία της σωτηρίας του ανθρώπινου γένους. Αν ο ναός της Ιερουσαλήμ συμβόλιζε τον τόπο κατοικίας του Θεού, στα σπλάχνα της Μαρίας κατοίκησε πραγματικά ο Θεός. Αν ο ναός της Ιερουσαλήμ συμβόλιζε τον ουράνιο θρόνο του Θεού, η Μαρία καθίσταται πραγματικός θρόνος και δίκαια ο υμνογράφος της σημερινής γιορτής την ταυτίζει με τον ουρανό:

Χαίρει ὁ οὐρανὸς καὶ ἡ γῆ

τὸν οὐρανὸν τὸν νοητὸν πορευόμενον ὁρῶντες

εἰς θεῖον οἶκον ἀνατραφῆναι σεπτῶς.

Και αν, τέλος, ο ναός της Ιερουσαλήμ ως τόπος κατοικίας του Θεού ήταν για τους ιουδαίους άγιος, δίκαια η Μαρία αποκαλείται από τους χριστιανούς “Παναγία”. Με την εικόνα της εισόδου της Μαρίας στον ναό του Θεού δηλώνεται σαφέστατα η κατάργηση των διαχωριστικών ορίων μεταξύ ουράνιου και επίγειου κόσμου που επιτεύχθηκε με τη σταυρική θυσία και την ανάσταση του Χριστού. Τώρα πια όλοι έχουν τη δυνατότητα να γίνουν πολίτες του ουρανού. Όμως αυτή η δυνατότητα, αυτή η χάρη που έκανε ο Θεός στους ανθρώπους, δεν είναι απαλλαγμένη από υποχρεώσεις. Εφόσον όλος ο κόσμος, όπως αναφέρθηκε, έγινε ένας ναός του Θεού, δεν είναι δυνατόν να συμπεριφέρεται κανείς διαφορετικά στην καθημερινή του ζωή και διαφορετικά τις Κυριακές μέσα στην εκκλησία. Αν στην εκκλησία έρχεται κανείς για να δοξάσει τον Θεό, το ίδιο οφείλει να κάνει και με όλες τις πράξεις του στην καθημερινή του ζωή.

Είναι γνωστό ότι οι κοσμογονικές αλλαγές του τέλους του εικοστού μ.Χ. αιώνα σε πολιτικο-κοινωνικό και οικονομικό επίπεδο κλόνισαν τις ελπίδες εκατομμυρίων ανθρώπων και γέννησαν σε πολλούς από αυτούς αισθήματα ανασφάλειας και αβεβαιότητας. Χιλιάδες είναι εκείνοι που απογοητευμένοι από τα διάφορα κοινωνικά και οικονομικά συστήματα αναζητούν λύσεις και καταφύγιο στις πιο απίθανες θρησκείες που γεννά το μυαλό του ανθρώπου. Μέσα σ’ αυτόν το γενικό αποπροσανατολισμό της σύγχρονης εποχής οι χριστιανοί καλούνται να γίνουν με τον τρόπο της ζωής τους οι οδοδείκτες για τους άλλους ανθρώπους. Αυτό προϋποθέτει ένα διαρκή αυτοέλεγχο, ώστε όλες τους οι επιλογές και οι ενέργειες να είναι σύμφωνες με το θέλημα του Θεού. Προϋποθέτει μια ετοιμότητα από την πλευρά των χριστιανών, ώστε να μπορούν να ακούν σε κάθε στιγμή της ζωής τους το τι ζητάει ο Θεός απ’ αυτούς και να είναι σε θέση να επαναλάβουν τα λόγια της Μαρίας: «ἰδοῦ ἡ δούλη Κυρίου· γένοιτό μοι κατὰ τὸ ρῆμα σου»[1]. Τότε θα ισχύσουν και γι’ αυτούς τα λόγια του Χριστού με τα οποία κλείνει η ευαγγελική περικοπή της γιορτής: Χαρά σ’ εκείνους που ακούν τον λόγο του Θεού και που τον εφαρμόζουν[2].

[1] Λου α΄ 38
[2] Λου ια΄ 28

 ο Καθηγητής Μιλτιάδης Κωνσταντίνου, Κοσμήτορας Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ., στο Amen.gr

Η μάχη των οχυρών [Αναφορά του έπους του 40] π. Δημητρίου Μπόκου

Αναφορά στο έπος του ’40
(Τότε που οι ήρωες μιμούνταν τους Έλληνες)
Η ΜΑΧΗ ΤΩΝ ΟΧΥΡΩΝ
π. Δημητρίου Μπόκου
(Από τη σειρά μαθημάτων των παιδικών συναντήσεων της ενορίας μας του έτους 2013)
Στις 6 Απριλίου 1941 τα γερμανικά στρατεύματα, χωρίς να προηγηθεί κανένα τελεσίγραφο, πριν ακόμα ξημερώσει, επιτέθηκαν απροειδοποίητα στην Ελλάδα από τη μεριά των ελληνο-βουλγαρικών συνόρων. Τα προκεχωρημένα φυλάκια του ελληνικού στρατού με φωτοβολίδες έδωσαν αμέσως το σήμα συναγερμού και πάραυτα όλα τα οχυρά της γραμμής «Μεταξά» τέθηκαν επί ποδός πολέμου. Οι λίγοι Έλληνες (σε αναλογία 1 προς 10 με τους εχθρούς) όρθωσαν το ανάστημά τους και έφραξαν, όπως και στην Ήπειρο, τον δρόμο στον αλαζονικό εισβολέα. Νέα επικά κατορθώματα γράφτηκαν, κάστρα άπαρτα αναδείχτηκαν τα λιγοστά οχυρά. Ρούπελ, Περιθώρι, Ιστίμπεη, Παλιουριώνες, είναι μερικά μόνο από τα νέα θρυλικά ονόματα που πέρασαν με χρυσά γράμματα στην Ιστορία.
Στο βουνό Μπέλες, θέση Δεμίρ Καπού, πάνω απ’ τη Ροδόπολη, ένα οχυρωματικό συγκρότημα προκάλυψης του οχυρού Ποποτλίβιτσα, το σκυρόδετο πολυβολείο Π9, κρατάει μια ολόκληρη μέρα καθηλωμένο ολόκληρο γερμανικό επίλεκτο τάγμα αλπινιστών. Με ένα και μοναδικό πολυβόλο ο έφεδρος λοχίας από τα Άνω Πορόια Σερρών Δημήτριος Ίντζος και η ολιγάριθμη ομάδα του στρώνουν τις πλαγιές με σωρούς από τα πτώματα των Γερμανών. Πάνω από 200 Γερμανοί καταδρομείς κείτονται νεκροί. Η αντίσταση σταμάτησε μόνο όταν τελείωσαν οι 33.000 σφαίρες και όλες οι χειροβομβίδες τους, και μόνο όταν οι επιτιθέμενοι κατάφεραν με πυροβόλα, τανκς και βομβαρδιστικά καθέτου εφορμήσεως - στούκας - ν’ ανατινάξουν την οροφή.
Οργισμένος από την τρομερή φθορά του τάγματός του ο Γερμανός διοικητής, πρόσταξε να βρουν ποιος διοικούσε το πολυβολείο. Μα πόση ήταν η έκπληξή του, όταν παρουσιάστηκε μπροστά του αγέρωχος ένας απλός έφεδρος λοχίας! Ο Γερμανός του έδειξε το μακάβριο θέαμα του πεδίου της μάχης.
- Τούτο το μακελειό, είπε, είναι δικό σου έργο, λοχία! Σκότωσες τους καλύτερους άντρες μου.
- Ναι, για την πατρίδα μου! απάντησε ατρόμητος ο Έλληνας.
Ο Γερμανός, αναγνωρίζοντας τον ηρωισμό και την αξία του γενναίου Έλληνα, άπλωσε το χέρι του και τον συνεχάρη. Μα την επόμενη στιγμή δίνει εντολή να τον εκτελέσουν, αφήνοντας άφωνους και Γερμανούς και Έλληνες στρατιώτες.
Η εν ψυχρώ δολοφονία του ήρωα Δημήτρη Ίντζου ήταν το πρώτο στυγνό και απάνθρωπο έγκλημα των Γερμανών δημίων εναντίον της Ελλάδας, μια κυνική παραβίαση της συνθήκης της Γενεύης του 1929, περί αιχμαλώτων πολέμου, που την είχε αποδεχτεί και υπογράψει και η Γερμανία.
Οι Έλληνες όμως έκαμαν κάτι εντελώς διαφορετικό, κάτι αληθινά μεγάλο. Την πρώτη νύχτα της επίθεσης (6 προς 7 Απριλίου) οι τραυματιοφορείς του οχυρού Παλιουριώνες, βγήκαν έξω, ενώ διαρκούσαν ακόμα τα πυρά, περισυνέλεξαν τους Γερμανούς τραυματίες, τους έφεραν μέσα στο οχυρό και τους περιποιήθηκαν. Έδειξαν ότι είναι δυνατόν να αγαπάς την πατρίδα σου, χωρίς να χρειάζεται να είσαι ρατσιστής.
Τρεις ολόκληρες μέρες τα οχυρά στέκονταν απόρθητα μέσα σε φοβερή κόλαση πυρός. Οι Γερμανοί παραδέχτηκαν πως η γραμμή «Μεταξά» αποδείχτηκε ανώτερη από την περίφημη γραμμή «Μαζινό» της Γαλλίας. Μα στο ίδιο χρονικό διάστημα που εδώ δεν μπόρεσαν να προχωρήσουν ούτε βήμα, έθεσαν εκτός μάχης ολόκληρη τη Γιουγκοσλαβία. Ο στρατός της κατέρρευσε. Από τα ελληνο-σερβικά σύνορα οι Γερμανοί προήλασαν ανενόχλητοι πλέον προς τη Θεσσαλονίκη. Ο ελληνικός στρατός αναγκάστηκε να συνθηκολογήσει. Τα οχυρά έλαβαν εντολή να σταματήσουν την αντίσταση.
Οι Γερμανοί θαύμασαν τον μεγαλειώδη αγώνα των Ελλήνων και υποκλίθηκαν μπροστά τους. Ομολόγησαν ότι αισθάνονται περήφανοι, που είχαν αντίπαλο έναν τόσο ηρωικό στρατό. Εξέφρασαν τη λύπη τους που οι περιστάσεις θέλησαν να έχουν αντίπαλο και όχι σύμμαχο έναν τέτοιο στρατό. Απέδωσαν τιμές στους μαχητές των οχυρών, στο Ρούπελ και αλλού. Δεν κράτησαν κανένα αιχμάλωτο. Κατέβασαν την ελληνική σημαία από τα οχυρά, μόνο όταν και ο τελευταίος Έλληνας στρατιώτης αποχώρησε και χάθηκε στον ορίζοντα. Ο ίδιος ο αιμοσταγής δικτάτορας της Γερμανίας Χίτλερ, δήλωσε στις 4 Μαΐου 1941:
- Ενώπιον της Ιστορίας είμαι υποχρεωμένος να αναγνωρίσω, ότι, από τους μέχρι τώρα αντιπάλους μας, ο Έλληνας στρατιώτης πολέμησε με εξαιρετική γενναιότητα, απαράμιλλο θάρρος και ύψιστη περιφρόνηση προς τον θάνατο. Δεν συνθηκολόγησε, παρά μόνο όταν κάθε περαιτέρω αντίστασή του ήταν αδύνατη και απολύτως μάταιη.
Ο ραδιοφωνικός σταθμός της Μόσχας μετέδωσε στις 27 Απριλίου 1942:
- Πολεμήσατε άοπλοι εναντίον πανόπλων και νικήσατε. Μικροί εναντίον μεγάλων και επικρατήσατε. Δεν ήταν δυνατόν να γίνει αλλιώς, γιατί είστε Έλληνες. Ως Ρώσοι και ως άνθρωποι, σας ευγνωμονούμε.
Και ο Στάλιν, μετά τη νίκη του στο Στάλιγκραντ, είπε από το ραδιόφωνο της Μόσχας στις 31 Ιανουαρίου 1943:
- Λυπάμαι, γιατί δεν θα ζήσω επί μακρόν, για να ευγνωμονώ τον ελληνικό λαό, του οποίου η αντίσταση έκρινε τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.
Πώς κατάφεραν οι λίγοι Έλληνες με τα πενιχρά τους εφόδια να μεγαλουργήσουν απέναντι στη φονικότερη πολεμική μηχανή της εποχής τους;
Δυο πράγματα διαθέτει ο Έλληνας: Αγάπη στην πατρίδα και πίστη στον Θεό. Αντίθετα με όσα λένε οι σημερινοί απάτριδες, προδότες και εθνομηδενιστές, τη φιλοπατρία του δεν τη θεωρεί ρατσισμό, φυλετική διάκριση. Αγαπάει την πατρίδα του, χωρίς να μισεί κανένα λαό. Θυσιάζεται για το έθνος, το γένος του, τη λευτεριά του, όταν αυτά τα επιβουλεύονται άλλοι λαοί. Ξέρει να πεθαίνει για την πατρίδα του, χωρίς αυτός να επιβουλεύεται ποτέ τα άλλα έθνη. Έχει φιλότιμο και μεγαλείο ο Έλληνας.
Αλλά πιστεύει και στον Θεό. Τον έχει σύμμαχο και βοηθό του σε κάθε δίκαιο αγώνα. Γνωρίζει πως με τη δύναμη του Θεού μπορεί να πετύχει το αδύνατο. Θυμάται πάντα τα λόγια Του: «Εις διώξεται χιλίους και δύο μετακινήσουσι μυριάδας» (Δευτ. 32, 39). «Να μη φοβάστε, γιατί Κύριος ο Θεός σας, αυτός ο ίδιος, θα πολεμήσει για σας» (Δευτ. 3, 22).
Και είχαν να λένε οι Έλληνες, πως στον πόλεμο του ’40 πολεμούσε γι’ αυτούς ο Θεός και η Υπέρμαχος Στρατηγός, η Παναγία.
Αμφιβάλλεις; Διάβασε την παρακάτω ιστορία.
Η ΣΙΓΟΥΡΗ ΒΟΗΘΕΙΑ
Τα οχυρά της Μόροβας υψώνονταν απειλητικά πάνω απ’ τα κεφάλια τους. Ο φοβερός χειμώνας τα έκανε απόρθητα. Τυλιγμένοι στις χοντρές χλαίνες τους οι στρατιώτες, σκυφτοί στο μισοσκόταδο, σφίγγοντας με δάχτυλα παγωμένα το όπλο τους, κοίταζαν τον χιονισμένο κατάλευκο όγκο σκεφτικοί, ενώ περίμεναν το σύνθημα για την επίθεση. Θα επιχειρούσαν το ακατόρθωτο, ενάντια στην ασυνήθιστα εχθρική φύση και στην ανώτερη πολεμική μηχανή που ’ταν στημένη απέναντί τους.
Στη ζοφερή εκείνη περίσταση, στιγμές πριν δοθεί το σύνθημα, κάτι συγκλονιστικά απροσδόκητο τους έκαμε να κοκκαλώσουν. Δέκα μέτρα μπροστά τους μια ψηλή μορφή ντυμένη στα μαύρα πρόβαλε ξαφνικά απ’ το πουθενά και στάθηκε ακίνητη.
- Τίς ει; ούρλιαξε απ’ την τρομάρα του ο σκοπός.
Μα απάντηση δεν πήρε.
- Τίς ει; φώναξε πιο δυνατά θυμωμένος.
Και πάλι τσιμουδιά. Οι φαντάροι κοίταζαν καθηλωμένοι. Και ξαφνικά, σαν το παγωμένο αγέρι που μαστίγωνε τα πρόσωπά τους, ένα μουρμουρητό διέτρεξε απ’ άκρη σ’ άκρη το χαράκωμα και τους έκαμε ν’ ανατριχιάσουν: Η Παναγία!
Στη στιγμή η ψηλή μαυροφόρα όρμησε μπροστά σαν αητός. Σαν ένας άνθρωπος οι στρατιώτες την ακολούθησαν. Στη θέα της πλημμύριζαν αντρειοσύνη. Τα φοβερά οχυρά της απόρθητης γραμμής Ιβάν - Μόροβας, μετά από σκληρούς αγώνες μιας ολόκληρης βδομάδας, έπεσαν το ένα μετά το άλλο στα χέρια τους. Κι όταν, νικητές πλέον, ροβόλησαν προς την ανυπεράσπιστη Κορυτσά, τότε η Υπέρμαχος Στρατηγός έγινε ατμός, νέφος απαλό και χάθηκε.
(Ελεύθερη διασκευή απ’ το βιβλίο, «Εμφανίσεις και θαύματα της Παναγίας», εκδ. «ΠΑΡΑΚΛΗΤΟΣ», σελ. 174).
Αγάπη για την πατρίδα και πίστη στον Θεό λοιπόν!
Μήπως είναι καιρός ν’ αναθερμάνουμε κι εμείς τις δυό αυτές ανίκητες δυνάμεις, που χάλκεψαν τα θαυμαστά μεγαλουργήματα της φυλής μας; Ας μη φανεί πως είμαστε ανάξιοι της ελευθερίας, για την οποία θυσιάστηκαν οι υπέροχοι εκείνοι αθάνατοι Έλληνες του ’40.
(Και τώρα, το ανέκδοτό μας)
Αλλά μια και το ’φερε η κουβέντα για πολέμους και βομβαρδισμούς, ας γελάσουμε και λίγο με ένα ανέκδοτο για μια διαφορετική κατάρριψη αεροσκάφους!
ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΟ ΔΥΣΤΥΧΗΜΑ!!!
Σε μια άτυχη πτήση των ποντιακών αερογραμμών (ας μας συγχωρέσουν οι συμπαθέστατοι Πόντιοι), καθώς το αεροπλάνο πετούσε πάνω ακριβώς απ’ το νεκροταφείο μιας πόλης, αναφλέγεται από ξαφνική βλάβη ο μοναδικός του κινητήρας και η ισχύς του πέφτει απότομα στο μηδέν. Το αεροσκάφος χάνει την άντωσή του, περιέρχεται σε κατάσταση απώλειας στήριξης, αρχίζει μια ανεξέλεγκτη σπειροειδή βύθιση και τελικά ακυβέρνητο, αφήνοντας φλόγες και πυκνό καπνό πίσω του, πέφτει στο έδαφος, στη μέση του νεκροταφείου.
Ακολουθεί μια φοβερή έκρηξη, το αεροπλάνο τυλίγεται στις φλόγες, η φωτιά απλώνεται ακαριαία σε μεγάλο κύκλο και όλη σχεδόν η γύρω περιοχή καίγεται. Τα συνεργεία διάσωσης σπεύδουν για τυχόν επιζώντες, αλλά εις μάτην. Οι συγγενείς των θυμάτων που εν τω μεταξύ καταφθάνουν, θρηνούν και οδύρονται απαρηγόρητοι. Σαν να μην έφταναν αυτά, την επομένη διαβάζουν εμβρόντητοι στα «Ποντιακά Νέα»:
«Πρωτοφανής τραγωδία από την πτώση αεροσκάφους στο νεκροταφείο της πόλης μας. Μέχρι στιγμής από τα σωστικά συνεργεία έχουν ανασυρθεί 5.000 νεκροί»!!!

Α ν τ ι ύ λ η
Ι. Ναός Αγ. Βασιλείου, 481 00 Πρέβεζα
Τηλ. 26820 25861/23075/6980 898 504
e-mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Σύναξη της Παναγιάς της Προυσιώτισσας στην Ευρυτανία (Παναγία η «ἐν τῷ Πυρσῷ τῆς Εὐρυτανίας»)

Σύναξη της Παναγιάς της Προυσιώτισσας στην Ευρυτανία (Παναγία η «ἐν τῷ Πυρσῷ τῆς Εὐρυτανίας») 

Τύπος εορτής:  Σταθερή.

Εορτάζει στις 23 Αυγούστου εκάστου έτους. 

Άγιοι που εορτάζουν:  Συναξη Της Παναγιας Της Προυσιωτισσας Στην Ευρυτανια (παναγια Η «εν Τω Πυρσω Της Ευρυτανίας») 

Προύσηθεν εικών, της Aγνής τη Eλλάδι,

          Ποταμός ίκται, θαυμάτων αεννάων.

 

Βιογραφία

Ψηλά, στις ελατόφυτες βουνοκορφές της νοτιοδυτικής Ευρυτανίας, και σφηνωμένη ανάμεσα σε κάθετους γκριζωπούς βράχους με άγρια μεγαλοπρέπεια, προβάλλει η ιερά μονή του Προύσου. Είναι σταυροπηγιακό και ιστορικό μοναστήρι, με μεγαλόπρεπα τριώροφα κτίρια. Ανάμεσα τους υπάρχει σπήλαιο λαξευμένο, που φιλοξενεί στο εσωτερικό του τον πρώτο και παλαιό ναό της μονής. Μέσα σ' αυτόν φυλάσσεται η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας, που επονομάζεται Προυσιώτισσα και εορτάζει με κάθε εκκλησιαστική και βυζαντινή μεγαλοπρέπεια στις 22-23 Αυγούστου.

Τη θαυματουργή αυτή εικόνα της Θεοτόκου λέγεται ότι την ζωγράφισε ο Ευαγγελιστής Λουκάς και ήλθε από την Προύσα της Μικράς Ασίας (σύμφωνα με το χειρόγραφο 3 του κώδικα της Ιεράς Μονής Προυσιωτίσσης). Την έφερε από την Προύσα κάποιος ευγενής νέος στα χρόνια της εικονομαχίας (829 μ.Χ.) επί εικονομάχου βασιλέως Θεοφίλου. Στο δρόμο όμως για την Ελλάδα, στην Καλλίπολη της Θράκης, την έχασε και η εικόνα αποκαλύφθηκε θαυματουργικά σ' ένα τσοπανόπουλο, με μια στήλη φωτός σαν πυρσός - γι' αυτό πήρε και την επωνυμία Πυρσός - στο μέρος όπου ήταν κρυμμένη. Ο νέος, που είχε εγκατασταθεί στην Πάτρα, όταν το έμαθε θέλησε να την πάρει. Αλλά η εικόνα θαυματουργικά γύρισε και πάλι στο άγριο μέρος της Ευρυτανίας, όπου αποκαλύφθηκε στους ντόπιους βοσκούς τη νύχτα από 22 προς 23 Αυγούστου. Τότε ο νέος, μαζί μ' έναν υπηρέτη του, πήγαν και αυτοί εκεί, όπου έγιναν μοναχοί μετανομασθέντες Διονύσιος και Τιμόθεος αντίστοιχα.

Η εικόνα της Παναγίας είναι τύπου Οδηγήτριας και είναι επιχρυσωμένη με αργυροεπίχρυση ένδυση, δώρο του στρατηγού Γεωργίου Καραϊσκάκη που φιλοξενούνταν στη Μονή την περίοδο της επανάστασης του 1821 μ.Χ. Την ένδυση, την κατασκέυασε ο χρυσοχόος Γεωργίος Καρανίκας το 1824 μ.Χ., όπως μας αποκαλύπτει η ανάγλυφη επιγραφή πάνω από τον δεξιό ώμο της Παναγίας: «Η Παντάνασσα. Δι εξόδων του γενναιοτάτου στρατηγού Γεωργίου Καραϊσκάκη, χειρί Γεωργίου Καρανίκα, 1824».

Στο ιστορικό της μονής αναφέρεται ότι επί τουρκοκρατίας καταστράφηκε πολλές φορές. Η τελευταία όμως καταστροφή, που μετέβαλε τα κτίρια σε σωρούς ερειπίων, έγινε το 1944 μ.Χ. από τους γερμανούς. Μετά την καταστροφή των κτισμάτων, ένας αξιωματικός θέλησε να κάψει και την εκκλησία. Προσπάθησε πολλές φορές, αλλά χωρίς αποτέλεσμα. Ενώ λοιπόν στεκόταν άπ' έξω κι έδινε διαταγές, τιμωρήθηκε παραδειγματικά από το χέρι της Παναγίας. Μια αόρατη δύναμη τον έριξε με ορμή πάνω στο πλακόστρωτο. Το χτύπημα ήταν δυνατό, και ο γερμανός ανίκανος να σηκωθεί. Τον σήκωσαν οι στρατιώτες και τον έβαλαν πάνω σε ζώο για να τον μεταφέρουν στο Αγρίνιο. Έτσι ο ναός παρέμεινε αβλαβής, όπως διαφυλάχθηκε ακέραιος δια μέσου των αιώνων.

Πέρασαν τέσσερα χρόνια. Ο εμφίλιος πόλεμος τώρα μαίνεται στην ελληνική ύπαιθρο. Οι κάτοικοι της Ευρυτανίας και ορεινής Ναυπακτίας εγκαταλείπουν τα χωριά τους και προσφευγουν για ασφάλεια σε άλλα μέρη της Ελλάδος. Μαζί τους προσφεύγει και η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας. Ακολουθεί κι αυτή την τύχη των παιδιών της και μεταφέρεται από τους μοναχούς του Προύσου στη ακρόπολη της Ναυπάκτου. Το μοναστήρι παραμένει τελείως έρημο.

Ύστερα από καιρό αρχίζουν οι επιχειρήσεις του στρατού. Η ενάτη μεραρχία αναλαμβάνει εκκαθαριστικές επιχειρήσεις στην Ευρυτανία. Μερικά τμήματα περνούν από τον Προυσό. Ορισμένοι αξιωματικοί και στρατιώτες πλησιάζουν στη σκοτεινή εκκλησούλα της σπηλιάς και μπαίνουν για να προσκυνήσουν. Εκεί μέσα αντικρίζουν ένα παράδοξο θέαμα: Μπροστά το τέμπλο, στ' αριστερά της ωραίας πύλης, να αναμμένο καντήλι και μια καλόγρια γονατιστή. Οι στρατιώτες απορούν. Πως ζει αυτή η μοναχή εδώ,τι στιγμή που η Ευρυτανία είναι τελείως έρημη από κατοίκους; Πως συντηρείται, τι τρώει, που βρίσκει λάδι για το καντήλι; Την ερωτούν λοιπόν, κι εκείνη σεμνά και πονεμένα τους απαντά: «Παιδιά μου, ζω εδώ μοναχή μου δυόμισι τώρα χρόνια. Για τη δική μου ζωή δεν χρειάζονται φαγητό και ψωμί. Μου αρκεί ότι έχω το καντήλι μου αναμμένο». Οι στρατιώτες, κουρασμένοι από τις επιχειρήσεις και βιαστικοί να φύγουν, δεν έδωσαν προσοχή στα λόγια της.

Την επομένη όμως, όταν τα έφεραν πάλι στη μνήμη τους, κατάλαβαν πως επρόκειτο νια κάτι θαυμαστό. Κι όταν αργότερα περνούσαν από τη Ναύπακτο, ζήτησαν με επιμονή άδεια από τον διοικητή τους νια να επισκεφθούν τον μητροπολίτη. Ο επίσκοπος Ναυπακτίας και Ευρυτανίας Χριστόφορος τους υποδέχθηκε με αγάπη, κι αφού τους άκουσε συγκινημένος, έριξε φως στο μυστήριο. «Ο ναός, τους είπε, που επισκεφθήκατε, ανήκει στην έρημη τώρα ιερά μονή Προυσιώτισσας, της οποίας η θαυματουργή εικόνα βρίσκεται πάνω από δύο χρόνια εδώ, στο παρεκκλήσι της μητροπόλεως μας, στον άγιο Διονύσιο. Πηγαίνετε να την προσκυνήσετε, και θα καταλάβετε».

Πήγαν πράγματι και προσκύνησαν. Τότε αυθόρμητα στον καθένα δόθηκε η εξήγηση στην απορία του: Στην εικόνα της Θεομήτορος αναγνώρισαν τη μοναχή εκείνη που συνάντησαν στο εκκλησάκι της σπηλιάς, ψηλά στον Προυσό!

 

Ἀπολυτίκιον

Ήχος α'.

Της Ελλάδος απάσης συ προΐστασαι πρόμαχος και τερατουργός εξαισίων τη εκ Προύσσης εικόνι Σου, Πανάχραντε Παρθένε Μαριάμ, και γαρ φωτίζεις εν τάχει τους τυφλούς δεινούς τε απελαύνεις δαίμονας και παραλύτους δε συσφίγγεις αγαθή. Κρημνών τε σώζεις και πάσης βλάβης τους σοι προστρέχοντας. Δόξα τω σω ασπόρω τοκετώ, δοξα τω σε θαυμαστώσαντι, δόξα το ενεργούντι δια σου τοιαύτα θαύματα.

Μεγαλυνάριον

Δεύτε την εικόνα την ιερά, της Προυσιωτίσσης, ασπαζόμεθα ευλαβώς, βρύουσαν παντοίων νόσων και πάσης βλάβης, ρώσιν δαψιλεστάτην και χάρην άφθονον.

Ἕτερον Μεγαλυνάριον

Σφαίρας ουρανίους φωταγωγείς, αχράντω οικήσει την υδρόγειον δε βολαις, αρρήτων θαυμάτων, αυγάζεις όθεν πίστει, πάντες σε προσκυνούμεν ω Προυσιώτισσα.

http://www.saint.gr/

 

Η θαυμαστή προστασία της Παναγίας στο Έπος του 40

 

Επανειλημμένως ο Θεός έδειξε μέσω της Κιβωτού την προστασία Του στον περιούσιο λαό Του.

Όταν οι ιερείς που την μετέφεραν, μπήκαν στον Ιορδάνη ποταμό, τότε με θαυμαστό τρόπο σταμάτησαν τα νερά την προς τα κάτω ροή τους, και έτσι μπόρεσε να διαβεί τον ποταμό το ενάμισι περίπου εκατομμύριο των Ισραηλιτών.

Αυτήν επίσης περιέφεραν γύρω από τα τείχη της Ιεριχούς κατ’ εντολήν του Θεού, με θαυμαστό αποτέλεσμα να γκρεμιστούν τα τείχη της.

Αντίστοιχα και πολύ περισσότερο, η Υπεραγία Θεοτόκος είλκυσε και ελκύει τα θαυμαστά ελέη του Θεού στην προσωπική μας ζωή και στην εθνική μας ιστορία.

Το έθνος μας μεγαλούργησε υπό τη Σκέπη της, μάλιστα τότε, στο Έπος του 40, στα ηπειρωτικά βουνά: Ο υποδεέστερος σε αριθμό και εξοπλισμό ελληνικός στρατός κατετρόπωσε τον ιταλικό σε όλο το μέτωπο.

Οι τότε ελεύθεροι λαοί εγκωμίαζαν τους Έλληνες για τον πρωτοφανή θρίαμβό τους, και οι ίδιοι οι μαχητές απέδιδαν τη νίκη τους στην Υπέρμαχο Στρατηγό.

Το έθνος μας ολόκληρο και ιδίως οι αξιωματικοί και οι στρατιώτες μας ζούσαν μια έξαρση ευλάβειας προς το πρόσωπό της και απολάμβαναν συνεχώς την προστασία της.

Έχουν καταγραφεί αρκετές περιπτώσεις οφθαλμοφανούς παρουσίας της και πολύ περισσότερες θαυμαστής και σωτήριας προστασίας της.

Ωστόσο πρέπει να υπογραμμίσουμε ότι, όταν οι Ισραηλίτες αποστατούσαν από τον Θεό, έχαναν την προστασία Του.

 

Συνέβη κάποτε να συνάψουν πόλεμο με τους Φιλισταίους. Τότε οι γιοί του αρχιερέα Ηλί πήραν την Κιβωτό της Διαθήκης στο πεδίο της μάχης, ώστε να έχουν, όπως νόμιζαν, τη βοήθεια του Θεού.

Επειδή όμως ήταν ασεβείς, οι μεν ίδιοι σκοτώθηκαν, οι δε Ισραηλίτες υπέστησαν πανωλεθρία και η Κιβωτός έπεσε στα χέρια των Φιλισταίων!

Παρόμοια κι εμείς οι Έλληνες λόγω των πολλών αμαρτημάτων μας κάποιες φορές δεν απολαμβάνουμε τη Σκέπη της Θεοτόκου.

Μήπως παραμονές της Κοιμήσεώς της του 1922 δεν ήταν όταν κατέρρευσε το ελληνικό μέτωπο με αποτέλεσμα τη φρικτή Μικρασιατική Καταστροφή;

Σήμερα, ημέρα της μεγάλης μας εθνικής εορτής, γιορτάζουμε και τη Σκέπη της πιο στοργικής Μάνας του κόσμου, της Μητέρας όλων των ανθρώπων, και ιδίως των πιστών.

Να την ευχαριστήσουμε για τη θαυμαστή προστασία της, για την αγία Σκέπη της.

Και να της δώσουμε την πιο μεγάλη χαρά με το να ζούμε όπως Εκείνη, με υπακοή στο θέλημα του Υιού της.

Τότε θα βρισκόμαστε κάτω από τα φτερά της στοργής της και θα απολαμβάνουμε συνεχώς τα δώρα της αγάπης της.

Περιοδικό «Ο Σωτήρ»,
15 Οκτωβρίου 2018, Τεύχος 2185

 

 

Υποκατηγορίες

Σελίδα 2 από 5