HeadShort.png

Η τροφή του νου : φόβος, πανικός, ένταση [π. Ανδρέα Κονάνου]

 

Αν μου πεις τώρα «ξέρεις τι; Κάποιος χτύπησε το αυτοκίνητό σου» ή «κάποιος σε τράκαρε», θα σταματήσω το γράψιμο και θα τρέξω πανικόβλητος να δω τι έγινε... Πανικός. Αυτό είναι ο νους: πανικός, φόβος και ένταση. Αυτά είναι η τροφή του και τα καύσιμά του. Ο προκομμένος, όμως, άνθρωπος σταδιακά αφήνει τον ταραγμένο νου και γίνεται άνθρωπος της καρδιακής γαλήνης. Φροντίζει να βρίσκει χρόνο μέσα στο εικοσιτετράωρο για να νιώθει ξανά και ξανά αυτή τη γαλήνη. Κλείνει τα μάτια και κάνει προσευχή. Φεύγει από τον νου, μπαίνει στην καρδιά και ησυχάζει. Εκεί, τίποτα δεν μπορεί να τον κλονίσει.

Το λέει όμορφα ο άγιος Ισαάκ ο Σύρος: «Φαντάσου», λέει, «έναν μεθυσμένο. Του λες: “Πήρε φωτιά το σπίτι σου”. Και ο μεθυσμένος απαντά: “Ασ’ το, ας πήρε. Να γίνουν όλα κάρβουνο”». Είναι αλλού. Ζει το μεθύσι του. Στην Εκκλησία αυτό ονομάζεται και «μακαριότητα». Σ’ αυτήν τη μακαριότητα του Αγίου Πνεύματος τα πράγματα της γης δεν σε τρελαίνουν. Τα ακούς, τα καταλαβαίνεις, τα σκέφτεσαι, μα δεν μπορούν να σε ταράξουν βαθιά. Σημάδι προκοπής όλο αυτό.

Αν το ’χεις, είσαι μακάριος και μακάρια. Κι είναι σίγουρο ότι με τέτοια δυνατή ψυχή θ’ αντέξεις τη ζωή. Ακόμα ένα καλό που φέρνει αυτή η κατάσταση: Ζεις πολλά χρόνια. Δηλαδή, μακροζωία και μακροημέρευση. Απλή λογική: Οι θλίψεις μάς τσακίζουν, μας λυγίζουν και μας κλονίζουν. Και πού οδηγούν τελικά; Σε χτυποκάρδια! Η πίεση και το ζάχαρο ανεβαίνουν, η ψυχολογία χάλια. Πρόκειται για φθορά. Η υγεία, τα νεύρα, οι αρτηρίες, το κορμί ολόκληρο. Τα πάντα υποφέρουν. Και σε λίγο, να οι άσπρες τρίχες, οι ρυτίδες, τα μαλλιά που πέφτουν, οι βασανιστικές αϋπνίες που δεν σ’ αφήνουν να ξεκουραστείς. Αν, όμως, είχες τη γαλήνη του Χριστού, όλα θα ήταν αλλιώς. Ζήτα το. Κάνε βασικό αίτημα της ψυχής σου αυτήν τη γαλήνη. Να γίνει προσευχή και πόθος σου.

Όσο προχωράς, να βλέπεις κι αυτό το αποτέλεσμα: εσωτερική γαλήνη και δύναμη. Και, φυσικά, αν εσύ είσαι 80 χρονών, θα έπρεπε ήδη να τα ζεις όλα αυτά, αγαπητέ μου... Ακόμα; Πότε θα τα αποκτήσεις; Μετά θάνατον; Μου λέει ένας παππούς μια φορά: «Ωραία όλα αυτά που λες, ελπίζω κι εγώ κάποτε να τα ζήσω». Μα, πότε; Όταν ο άλλος είναι 80 και 90 χρονών και ζει για δεκαετίες στην Εκκλησία, χωρίς ακόμα να έχει αγγίξει έστω ακροθιγώς όλα αυτά, πότε θα τα νιώσει; Αν γέρασες μέσα στην Εκκλησία κι ακόμα δεν ένιωσες αυτήν τη γαλήνη του Χριστού, πότε θα τη νιώσεις; Κάτι δεν κάνεις καλά.

Η σχέση σου με την Εκκλησία. Ποια είναι η ποιότητα αυτής της σχέσης; Τι κάνεις σ’ αυτόν τον χώρο; Τι μαθαίνεις; Πού δίνεις το βάρος; Αν όχι στην εσωτερική ζωή, τότε πού; Λοιπόν, βασικό σημάδι πνευματικής προόδου: Δεν επιτρέπω σε τίποτα να χαλάει την ψυχική ηρεμία μου.

Από το βιβλίο μου, «Όλα του Γάμου Δύσκολα...»
των εκδόσεων Άθως

Άξιο δώρο στον υπέροχο εαυτό σου [π. Ανδρέας Κονάνος]


Kάνε στον εαυτό σου
αυτό το δώρο,
για να ανασάνεις, να ζήσεις,
να χαρείς, να αντέξεις.
Δεν είναι θέμα καθήκοντος,
υποχρέωσης, καταπίεσης,
μα μόνο για τη χαρά σου.
Μια χαρά που σου αξίζει,
κι όλο σου ξεφεύγει!

Προσευχήσου!!

Κι εγώ για σένα.
Και για μένα.
Κι εσύ για σένα,
και για μένα,
και για όλους.

O στόχος μας πρέπει να είναι η κορυφή!

Μέσα σ’ αυτό το κέντρο, στην ψυχή σου, δεν υπάρχουν φοβίες. Mόνο απόλυτη χαρά. Ανάπαυση. Ικανοποίηση. Ευτυχία. Ευλογία. Η χάρη του Βαπτίσματος. Όλα τα καλά. Έτσι μπορείς να καταλάβεις τι εννοεί ο Χριστός μας όταν λέει: «Μη φοβάστε τους ανθρώπους που μπορούν να σας πειράξουν μόνο στο σώμα, μα δεν μπορούν να κάνουν τίποτα στο βάθος σας, στην ψυχή σας. Ακριβώς σ’ αυτό το βάθος προσπαθούμε να φτάσουμε, όταν κάνουμε προσευχή. Για λίγη ώρα πάμε να προσεγγίσουμε αυτή τη σταθερή χαρά.

Οι Άγιοι, όταν έκαναν προσευχή κι έφταναν σ’ αυτά τα υψηλά επίπεδα, έχαναν την επαφή με τον γύρω κόσμο. Εμείς ανήκουμε στους αρχαρίους. Κάνουμε τα πρώτα βήματα. Παίρνουμε εξωτερικά το σχήμα της προσευχής, την κατάλληλη στάση του σώματος. Καλά και ωραία όλα αυτά. Είναι σημαντικό όμως να αγγίξουμε και τα άλλα επίπεδα, τα προχωρημένα. Αυτός είναι ο στόχος: η κορυφή. Για να δεις τον ήλιο την ώρα που ανατέλλει! Σ’ ένα τέτοιο επίπεδο, προχωρημένο, δεν έχεις επαφή με τα γύρω φαινόμενα. Ξεχνάς τι ώρα είναι. Τι μέρα είναι. Πού είσαι. Τι θέλεις. Αν πεινάς. Αν διψάς. Αν κάνει ζέστη. Αν κάνει κρύο. Δεν σε αγγίζει τίποτε απ’ τα πράγματα του κόσμου.
Φεύγεις απ’ το επίπεδο του νου. Δεν λογίζεσαι. Δεν συλλογίζεσαι. Δεν διαλογίζεσαι. Δεν σκέφτεσαι. Δεν έχεις λογισμούς στην καθαρή προσευχή. Αλλά ζεις εκεί όπου είναι η άμορφη (χωρίς μορφές και σχήματα) πραγματικότητα, η καθαρότητα του είναι τού Θεού. Πας αλλού. Μεταφέρεσαι σε μιαν άλλη κατάσταση. Σαν τον Αγιο Νεκτάριο. Στον βίο του λέει ότι προσευχόταν πεινασμένος. Φαντάσου τον Αγιο να χρωστάει ενοίκια. Διωγμένος, συκοφαντημένος, περιφρονημένος. Αλλά την ώρα που προσευχόταν μπορούσε κι έμπαινε στην ατμόσφαιρα του Θεού. Εκεί όπου δεν υπάρχει πρόβλημα, «ἔνθα οὐκ ἔστι πόνος, οὐ λύπη, οὐ στεναγμός».

Στον χώρο της αστασίαστης γαλήνης. Εκεί πας όταν προσεύχεσαι με την καρδιά σου. Και χτύπαγε την πόρτα η κυρία Ανδρομάχη -η σπιτονοικοκυρά του Αγίου- κι ο Αγιος δεν άκουγε. Τα ηχητικά κύματα απ’ τον χτύπο της πόρτας πήγαιναν στ’ αυτιά του. Μα η ψυχή του ήταν αλλού! Ηταν μονωμένη, σε επαφή με τον Θεό.

Προσευχή... Ενας φίλος μου, ασκητής στο Αγιο Ορος, άκουγε για τα ταξίδια που κάνω σε διάφορα μέρη του κόσμου για ομιλίες. Τον έβλεπα ασυγκίνητο στις διηγήσεις μου. Μια μέρα μού λέει: «Δεν με συγκινούν τα ταξίδια σου. Διότι με την προσευχή εγώ είναι σαν να πηγαίνω ταξίδι σε εξωτικά μέρη. Γι’ αυτό και δεν θέλω να πάω σε εξωτικά μέρη, στις Μαλδίβες και στα Κανάρια Νησιά ή σ’ άλλα ωραία τοπία. Ούτε με τραβούν οι όμορφες παραλίες. Ξέρεις γιατί; Γιατί εγώ προσεύχομαι. Κι όταν προσεύχομαι, ταξιδεύω! Και πάω σ’ όλα αυτά τα ωραία που μου δίνει ο Θεός, και τ’ απολαμβάνω και χαίρομαι». Προσευχή είναι η προσπάθεια της ψυχής να μπει στην ατμόσφαιρα του Θεού. Προσπάθησέ το κι εσύ, αν θες. (Ελα να κλείσουμε πάλι τα μάτια για ένα λεπτό, να νιώσουμε την παρουσία του Θεού στο εδώ και τώρα... Και συνεχίζουμε το διάβασμα...)

Μη θες να βάλεις τον Θεό στη δική σου ταραχή, μα μπες εσύ στη δική του ησυχία.

Από το βιβλίο του π. Ανδρέα Κονάνου
«Ολα του γάμου δύσκολα...» των εκδόσεων Αθως

Μη σχολιάσεις κανέναν αρνητικά....

 Μη σχολιάσεις κανέναν αρνητικά, μην κουτσομπολεύεις, μην κατακρίνεις. Μόνο καλά να μιλάς για όλους. Εξασκήσου σ' αυτό το δύσκολο. Για να μπορείς να κοινωνάς. Νήστεψε όσο μπορείς από φαγητά, κι απ' το χρόνο της τηλεόρασης. Αντί γι' αυτό, διάβασε αρκετά βιβλία, κάνε προσευχή, πήγαινε Εκκλησία.
Αυτή τη Σαρακοστή μη χαζογελάς. Να χαμογελάς όμως!.. Κι αυτό το χαμόγελο, να βγαίνει με αγάπη, από καρδιά αθώα. Δε χρωστούν τίποτα οι διπλανοί σου να σε βλέπουν μες στη μελαγχολία και να ψυχοπλακώνονται, επειδή είναι Σαρακοστή. Είναι όμως μεγάλη ιεραποστολή να έχεις νόημα στη ζωή!
Αυτή τη Σαρακοστή, φτιάξε ένα μυστικό κήπο στην ψυχή σου. Να 'χεις κάποια πράματα που θα τα ξέρεις μόνο εσύ κι ο Θεός. Μυστικά. Μυστικά δάκρυα ευγνωμοσύνης, μετάνοιας ή χαράς, μυστικές προσευχές, μυστικές ελεημοσύνες, μυστική καλοσύνη. Για να ακούσεις το μπράβο, μόνο απ' το Θεό και τους Αγγέλους Του. Για να μην ξέρουν οι άνθρωποι ότι προοδεύεις, για να μη ξεχωρίζεις εγωιστικά.


π.Ανδρέας Κονάνος

Μην πιέζεις, μην ενοχλείς κανέναν!

 


Άσε το παιδί σου, άσε τον άντρα σου, άσε τη γυναίκα σου, άσ’ τους όλους ήσυχους να κάνουν τις επιλογές τους, να πάρουν τις αποφάσεις τους.
Μην πιέζεις κανέναν. Μην ενοχλείς τους άλλους. Το μεγάλο πρόβλημά σου είναι ακριβώς αυτό. Εχεις μεταθέσει το πρόβλημά σου στους άλλους και δεν κοιτάς μέσα σου. Δεν σου φταίει κανένας για την ευτυχία που δεν έχεις.

Δεν σου φταίει κανένας για τη μιζέρια που κουβαλάς. Δεν σου φταίει κανένας για το κενό που υπάρχει στην ψυχή σου. Διαρκώς λες: «Μου φταίει το ένα, μου φταίει το άλλο». Αν είναι δυνατόν να σου φταίει ο ένας κι ο άλλος. Εσύ σου φταις.

Μου φταίω εγώ. Το πρόβλημα είναι δικό μου. Κάτι δικό μου έχω, που με βασανίζει.

Αν είναι δυνατόν, η ευτυχία η δική μου να εξαρτάται από το τι θα κάνει το παιδί μου ή η γυναίκα μου ή ο άντρας μου ή ο γείτονάς μου. Δηλαδή, για να γίνω εγώ ευτυχισμένος, θα πρέπει ν’ αλλάξουν οι άλλοι; Πιστεύω να καταλαβαίνεις τον παραλογισμό αυτής της απαίτησης.

Καθένας παίρνει τις δικές του αποφάσεις, κάνει τις δικές του επιλογές, έχει τη δική του ωριμότητα, τη δική του ώρα. Εσύ να ‘σαι εντάξει με τον εαυτό σου και να το παραδέχεσαι. Να πεις: «Δεν φταίει το παιδί μου. Δεν φταίει ο άντρας μου. Δεν φταίει η γυναίκα μου. Εγώ φταίω που δεν έχω καλή σχέση με τον εαυτό μου, με την ψυχή μου, με τον Θεό μου».

Δεν έχω καλή σχέση με τον Θεό. Και έπειτα, για να ‘μαι εγώ ευτυχισμένος, ζητώ απ’ τους άλλους να αλλάξουν. «Κάνε αυτό, να σε δω να χαρώ». Θα χαρείς αν με δεις να αλλάζω με το ζόρι; Και τι θες να ‘χεις δίπλα σου; Τι είναι ο άλλος; Ενα μπιμπελό; Ενα παιχνιδάκι που το παίρνεις από δω και το βάζεις εκεί, κι ευχαριστιέσαι; Μα το παιδί σου και ο άνθρωπός σου δεν είναι κτήματά σου. Εχουν τη δικής του προσωπικότητα, την ψυχή τους ανεξάρτητη και ζητούν τον δικό τους ζωτικό χώρο. Και ελευθερία.

Πάρ’ το απόφαση: δεν μπορείς να ελέγχεις τους άλλους. Και μη γυρίσεις να μου πεις: «Ναι, εσύ τα λες αυτά επειδή δεν έχεις δικές σου τέτοιες υποχρεώσεις και γι’ αυτό είσαι χαλαρός». Οχι, δεν το λέω γι’ αυτό. Το λέω επειδή έχω δει πολλούς έγγαμους ανθρώπους, παντρεμένους, που ζουν φυσιολογικά. Εχω δει μάνες και πατέρες οι οποίοι αγαπούν πολύ τα παιδιά τους, θέλουν πολύ τη διόρθωσή τους, την επιστροφή κι αλλαγή τους. Μα σέβονται απεριόριστα τα παιδιά τους. Κι έχουν καταλάβει αυτοί οι γονείς ότι δεν μπορείς ν’ αλλάξεις τον άλλον με φωνές. Πάρ’ το απόφαση: δεν αλλάζει ο άλλος με τις φωνές σου. Αλλά και αν τον αλλάξεις, αυτή η αλλαγή θα ‘ναι πρόσκαιρη και θα ‘χει μέσα της κάτι το πιεστικό. Και η πίεση αυτή θα βγει κάπου αλλού. Δεν αλλάζει έτσι ο κόσμος.

Ασε το παιδί σου ήσυχο. Πες του το σωστό. Εννοείται. Θα το πεις μία, θα το πεις δύο, θα το πεις τρεις. Μετά; Τι θα κάνεις. «Οχι, εγώ θέλω να τον δω ν’ αλλάζει τώρα». Αυτό είναι μια δική σου ανάγκη. Παραδέξου το. Είναι δική σου ανάγκη να κάνεις τον κόσμο όπως εσύ τον θέλεις. Αρα έχεις δικό σου θέμα.

π. Ανδρέας Κονάνος

‘Όταν τα προβλήματα μας τα μεγαλοποιούμε ....

 

 ‘‘Όταν τα προβλήματα μας τα μεγαλοποιούμε αδελφοί μου και πέφτουν τα μάτια μας πάνω σ’ αυτά και κολλάμε τότε τρελαινόμαστε. Τι κάνει τότε η προσευχή; Μας πάει σε μια απόσταση και μας λέει βγες λίγο από το προβλήματα σου, δες το λίγο από απέναντι, δες το λίγο ενταγμένο μέσα στο σύνολο του κόσμου, μέσα στο σύμπαν, μέσα στα αστέρια, μέσα στους γαλαξίες, μέσα στο θεό και αυτομάτως το πρόβλημά σου ξέρεις τι γίνεται; Μικραίνει, ηρεμεί, ατονεί και εσύ ησυχάζεις! Δεν αλλάζουν τα προβλήματα στην ζωή μας. Απλώς το ένα λύνεται και το άλλο εμφανίζεται. Το ένα πρόβλημα σταματάει και ένα άλλο θα ξεκινήσει. Τι θα αλλάξει; Θα αλλάξει η δική μου στάση. Και αυτό κάνει η προσευχή. Σε μαθαίνει να μην αντιμετωπίζεις τα προβλήματα με το μυαλό αλλά με την καρδιά’’.

(Από την ομιλία στον Ι.Ν. Αγίας Τριάδος Βύρωνα)

Αρχιμανδρίτης Ανδρέας Κονάνος.