HeadShort.png

10/3 «Θησαυρίζετε δέ ὑμῖν θησαυρούς ἐν Οὐρανῷ»

ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΤΥΡΙΝΗΣ Ιερά Μητόπολις Σερβίων και Κοζάνης ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΤΥΡΙΝΗΣ (Μτθ. στ΄ 14-21) «Θησαυρίζετε δέ ὑμῖν θησαυρούς ἐν Οὐρανῷ». Εἰσερχόμεθα μὲ τὴν χάρη τοῦ Θεοῦ στὴ Μεγάλη Τεσσαρακοστή, ἀγαπητοί μου ἀδελφοί. Σὲ μιὰ ἐκκλησιαστικὴ περίοδο, τὴν ὁποία πρέπει νὰ ἀφιερώσουμε στὸ Θεό. Σὲ μιὰ ἐποχὴ προσοχῆς, προσευχῆς, νηστείας, ψυχικῆς ἀναγεννήσεως, ἀνατάσεως, σὲ μιὰ περίοδο ψυχικοῦ καθαρμοῦ καὶ καλύτερης χριστιανικῆς ζωῆς. Γιὰ τὴν Ἐκκλησία νηστεία δὲν σημαίνει μόνον ἀποχὴ ἀπὸ τὰ φαγητά. Εἶναι ἕνας τρόπος προσεγγίσεως τοῦ Θεοῦ, εἶναι ἕνα δύσκολο ταξίδι. Οἱ μεγάλες ἑορτές μᾶς δίδουν τὴν εὐκαιρία συναντήσεώς μας μὲ τὸν Θεό. Γι’ αὐτὸ ὑποδεικνύει ἡ Ἐκκλησία τὸν τρόπο τῆς νηστείας, μὲ τὴν ἐξάσκηση τῆς ὁποίας προετοιμάζονται οἱ ψυχὲς καὶ εὐτρεπίζονται γιὰ τὴν ὥρα τῆς μεγάλης συναντήσεως. Ἡ νηστεία ἀφορᾶ τὸν ὅλον ἄνθρωπο. Νηστεία θὰ πεῖ ἐγκράτεια τοῦ στομάχου, ἀλλὰ καὶ τῶν κακιῶν, καθαρμὸς τοῦ σώματος καὶ τῆς ψυχῆς. Ἡ νηστεία, ὅπως τὴν ὁρίζει ἡ Ἐκκλησία, συμβαδίζει μὲ τοὺς κανόνες τῆς φυσικῆς ὑγιεινῆς ποὺ ἰδιαίτερα σήμερα ἔχει μεγάλη πέραση. Ἐκεῖνος ποὺ νηστεύει δὲν πρέπει νὰ τρώει πολὺ φαγητό, οὔτε ποικιλίες φαγητῶν, ἀλλὰ ἕνα εἶδος περιορισμένο. Γι’ αὐτὸν ἀπαγορεύονται τὰ λιπαρά, τὰ οἰνοπνευματώδη˙ ἐπιτρέπονται τὰ φροῦτα, οἱ ξηροὶ καρποί, τὰ ὄσπρια καὶ τὰ λαχανικά. Κι αὐτὴ μὲν εἶναι ἡ σωματικὴ πλευρὰ τῆς νηστείας. Ὑπάρχει ὅμως καί ἡ πνευματική. Γιὰ τὴν πρώτη ἴσως ὑπάρχουν ἐξαιρέσεις, γιὰ τὴν δεύτερη καμμία, ἀφοῦ ἐξαρτᾶται μόνον ἀπὸ τὴν θέληση τοῦ ἀνθρώπου καὶ δὲν συνεπάγεται καμμιὰ σωματικὴ δυσάρεστη ἐπίπτωση. Ἡ πνευματικὴ νηστεία ἀφορᾶ τὶς ἐπιθυμίες καὶ τὰ σκιρτήματα τῆς ψυχῆς. Νηστεύω πνευματικὰ θὰ πεῖ ἀγωνίζομαι νὰ κόψω τὰ πάθη μου, προσπαθῶ νὰ καθαρίσω τὴν ψυχή μου. «Ἀληθὴς νηστεία ἡ τῶν κακῶν ἀλλοτρίωση, ἐγκράτεια γλώσσης, θυμοῦ ἀποχή, καταλαλιᾶς, ψεύδους καὶ ἐπιορκίας» ψάλλουμε σήμερα στὴν Ἐκκλησία μας. Τί ὠφελεῖ ἂν νηστεύουμε στὶς τροφὲς καὶ κολυμποῦμε στὸν βοῦρκο τῶν ἡδονῶν καὶ τῶν σαρκικῶν ἀπολαύσεων; Ἢ ἂν δὲ τρῶμε κρέας καὶ μὲ τὴν γλώσσα μας καταρρακώνουμε ὑπολήψεις ἀνθρώπων. Τί ἀξία μπορεῖ νὰ ἔχει μιὰ νηστεία τροφική, ἔστω καὶ ἂν εἶναι ἐξαντλητική, ἂν συνοδεύεται ἀπὸ τὸν ἀγώνα ἀπαλλαγῆς μας ἀπὸ τὰ πάθη καὶ τὶς κακίες; Στὴν περίπτωση αὐτὴ ἔχει μεγάλη ἀξία ἡ ὑπόδειξη τοῦ ἱεροῦ ὑμνογράφου: «Βρωμάτων νηστεύουσα ψυχή μου καὶ παθῶν μὴ καθαρεύουσα μάτην ἐπαγάλλει τῇ ἀτροφίᾳ˙ εἰ μὴ γὰρ ἀφορμὴ σοὶ γένηται πρὸς διόρθωσιν ὡς ψευδής, μισεῖται παρὰ Θεοῦ καὶ τοῖς κακίστοις δαίμοσιν ὁμοιοῦται τοῖς μηδέποτε σιτουμένοις» (Ἰδιόμ. Τετάρτης Τυρινῆς). Γιὰ νὰ εἶναι ὁλοκληρωμένη ἡ νηστεία πρέπει νὰ συνοδεύεται ἀπὸ ἀρετές, καὶ ἰδίως ἀπὸ τὶς ἀρετὲς τῆς προσευχῆς καὶ τῆς ἐλεημοσύνης. Ὅπως τὸ πτηνό, ἐὰν δὲν ἔχει φτερά, δὲν μπορεῖ νὰ πετάξει, ἔτσι καὶ ἡ νηστεία, ἂν δὲν ἔχει προσευχὴ καὶ ἐλεημοσύνη, δὲν μπορεῖ νὰ μᾶς ἀνυψώσει στὸ Θεό. Ἔτσι ἡ νηστεία ἀποδεικνύεται ἀρχὴ μετανοίας (Μ. Βασίλειος). Στὸ Εὐαγγέλιο αὐτῆς τῆς Κυριακῆς μᾶς δίνει ὁ Κύριος πολύτιμες ὁδηγίες γιὰ νὰ πετύχουμε ψυχικὴ καλλιέργεια καὶ καρποφορία, μᾶς συνιστᾶ νὰ μὴ θησαυρίζουμε «θησαυροὺς ἐπὶ τῆς γῆς». Ἀγωνίζεται ὁ ἄνθρωπος νὰ θησαυρίσει. Βασανίζεται ἀπὸ τὸν πυρετὸ τῆς πλεονεξίας. Θέτει ὡς σκοπὸ τῆς ζωῆς του νὰ κερδίσει ὅσο τὸ δυνατὸν περισσότερα, νὰ ἀποκτήσει σπίτια καὶ κτήματα καὶ λίρες. Νὰ θησαυρίσει. Ἐργάζεται, κοπιάζει, ἀγωνίζεται γιὰ πολλά, ὅλο καὶ πιὸ πολλά. Βλέπει τὸ χρῆμα καὶ τὸ λατρεύει. Ναί. Ἀλλὰ γίνεται κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπο δοῦλος τοῦ χρήματος. Ὑποδουλώνει τὴν ψυχὴ του στὸ χρῆμα. Μιὰ τέτοια ὑποδουλωμένη ψυχῆ δὲν ἔχει ἀνώτερο πνευματικὸ κόσμο. Δὲν γνωρίζει Θεό. Καταδικάζει ἡ ἴδια ἡ ψυχὴ τὸν ἑαυτό της σὲ μαρασμό, σὲ θάνατο. Γι’ αὐτό, λέγει ὁ Κύριος: «Μὴ θησαυρίζετε θησαυροὺς ἐπὶ τῆς γῆς, θησαυρίζετε δὲ ὑμῖν θησαυροὺς ἐν τῷ Οὐρανῷ». Θησαυρίζετε μέσα στὴν ψυχή σας τὴν πίστη. Τὴν ταπείνωση, τὴν δικαιοσύνη, τὴν ὑπομονή, τὴν ἀγάπη. Θησαυρίζετε θησαυροὺς καλῶν ἔργων. Μᾶς συνιστᾶ ἀκόμη νὰ προσέξουμε καὶ μὲ ποιὸ τρόπο θρησκεύουμε. Καὶ ἀπευθύνεται στὸ σημεῖο αὐτὸ ἰδιαιτέρως στοὺς χριστιανοὺς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔχουν στενώτερες σχέσεις μὲ τὴν Ἐκκλησία. Μᾶς παρουσιάζει τὴν ὑποκριτικὴ θρησκευτικότητα τῶν Φαρισαίων, οἱ ὁποῖοι νήστευαν ὄχι γιὰ νὰ γυμνασθοῦν στὴν ἐγκράτεια, ὄχι γιὰ νὰ ὠφελήσουν στὴν ψυχή τους, ἀλλὰ γιὰ νὰ ἐπιδειχθοῦν στοὺς ἄλλους ἀνθρώπους. Ὅταν νήστευαν, ἔμειναν ἀπεριποίητοι καὶ ἀκάθαρτοι, γιὰ νὰ φαίνονται ἀδύνατοι στὸ πρόσωπο καὶ καταβαβλημένοι ἀπὸ τὴν νηστεία. Ὄχι τέτοια θρησκευτικότητα. Ὁ Θεὸς ζητεῖ εἰλικρίνεια στὶς διαθέσεις μας καὶ πολὺ περισσότερο στὰ ζητήματα τῆς πίστεώς μας. Σκοπὸς τῆς νηστείας, τὴν ὁποία θέτει καί ὑποδεικνύει ἡ Ἐκκλησία μας, εἶναι ἡ ψυχική μας ὠφέλεια. Δὲν εἶναι ἡ ἐπίδειξη γιὰ καύχηση. Κατ’ ἀναλογίαν πρέπει νὰ προσέχουμε κάθε ἐκδήλωση τῆς πίστεώς μας. Ἡ νηστεία καὶ ἡ ἐγκράτεια, ἀγαπητοί μου ἀδελφοί, ἐξευγενίζουν τὸν ἄνθρωπο, καθαρίζουν τὴν ψυχὴ ἀπὸ κάθε πάθος καὶ ἐλευθερώνουν τὸν ἀνθρώπινο πρόσωπο ἀπὸ τὰ δεσμὰ τῶν κακῶν ἕξεων. Ἀκόμη συντελοῦν στὴν καλὴ ὑγεία τοῦ σώματος. Κανεὶς ποτὲ δὲν ἀρρώστησε ἀπὸ τὴν ἐγκράτεια. Ἀπεναντίας ἡ ἀκράτεια καὶ ἡ λησμονιὰ γίνεται πρόξενος πολλῶν ψυχοσωματικῶν ἀσθενειῶν, ποὺ σήμερα ἰδιαίτερα βασανίζουν πολλούς. Ὁ σύγχρονος ἄνθρωπος δεμένος στὸ ὄχημα τῆς καταναλωτικῆς καὶ ὑλιστικῆς κοινωνίας δὲν μπορεῖ νὰ ἐννοήσει τὴν ὠφέλεια τῆς ἐγκράτειας. Θιασώτης τῆς θεωρίας τῆς «ἀπελευθέρωσης» ἔχει μεταβάλει τὴν καρδιά του σὲ κέντρο χαμηλῶν ἐπιθυμιῶν μέσα στὶς ὁποῖες καθημερινὰ κυλιέται, μὲ τὴν λαιμαργία πάχυνε τὸν λογισμό του καὶ ἄναψε στὴν σάρκα του τὴν πύρωση τῶν ἐπιθυμιῶν. Ἡ Ἐκκλησία σήμερα μᾶς προτρέπει νὰ ἀναλάβουμε τὸν καλό της νηστείας ἀγώνα. Ἃς ἀποφύγουμε, λοιπόν, τὸν κόρο (τόν χορτασμό) γιὰ νὰ μὴν ἀνάψουμε περισσότερο τὸ ἔμφυτο πῦρ τῆς σαρκός. Ἃς μελετήσουμε καλύτερα τὴν ψυχική μας κατάσταση. Ἃς ζητήσουμε ἀπὸ τὸν Θεό μας φωτισμὸ καὶ δύναμη γιὰ μιὰ περισσότερη χριστιανικὴ ζωή. «Ἰδοὺ καιρὸς εὐπρόσδεκτος. Ἰδοὺ καιρὸς μετανοίας. Ἀποθώμεθα τὰ ἔργα τοῦ σκότους καὶ ἐνδυσώμεθα τὰ ὅπλα τοῦ φωτός», ὅπως ἀξίως «εἰς τὴν τριήμερον ἀνάστασιν καταντήσωμεν τοῦ Κυρίου καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, τοῦ σώζοντος τᾶς ψυχᾶς ἡμῶν». Ἀμήν. Ἐκ τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Πηγή: http://kirigmata.blogspot.com

Η αγάπη ως συναίσθημα και ως άκτιστη αγιοτριαδική δωρεά (Κυριακή της Απόκρεω)

Είναι αλήθεια αστασίαστη και αναντίρρητη, πως κάθε ημέρα της επίγειας ζωής μας -εκτός των άλλων- αποτελεί και ένα επιπλέον βήμα που μας φέρνει όλο και πιο κοντά προς το βιολογικό μας θάνατο. Κι όμως, παρότι το γεγονός αυτό αποτελεί το πιο βέβαιο δεδομένο που πρόκειται να συμβεί ανεξαιρέτως σε όλους τους ανθρώπους, πλουσίους και φτωχούς, ισχυρούς και αδυνάτους, εν τούτοις στην καθημερινή πρακτική, ρίχνεται στη λήθη ή υποτιμάται, και παύει να λειτουργεί για τον κτιστό άνθρωπο ως πυξίδα που του υποδεικνύει τον προορισμό του, ο οποίος ταυτόχρονα αποτελεί και την προέλευσή του.

Στην ορθόδοξη πίστη και θεολογία η αλήθεια δεν αποτελεί υποκειμενικό παράγωγο διανοητικής ευφυίας, αλλά αποκαλύφθηκε στον κόσμο ως ενυπόστατη Αυτοαλήθεια στο πρόσωπο του Χριστού και αποτελεί ζήτημα ζωής, στροφής του ανθρώπου προς την εσωτερική του μεταμόρφωση. Άλλωστε όλο το μυστήριο της Σάρκωσης του Λόγου έγινε «διά την ημετέραν σωτηρίαν», προκειμένου ο άνθρωπος γενόμενος δεκτικός της θείας Χάριτος, να μετέχει στην Αλήθεια, να αλλοιώνεται κατά Θεόν και κινούμενος προς το πρωτότυπο της δημιουργίας του, να ζει την εν Χριστώ ελευθερία του, ως αποδέσμευση από την υλικότητα και υπέρβαση αυτού του κόσμου. Η αλήθεια είναι αντικειμενική όσο είναι καθολική, ενώ αντίθετα ο μερισμός της δημιουργεί υποκειμενικές «αλήθειες» μη δυνάμενες να χριστοποιήσουν τον άνθρωπο ως κατά χάριν υιό του Πατρός. Ο Άγιος Μάξιμος Ομολογητής αναλύοντας τη σχέση της αλήθειας με την αρετή θα μας πει: «Αλήθειαν μεν είναι λέγει, την θείαν γνώσιν· αρετήν δε, τους υπέρ αληθείας των εφιεμένων αυτής αγώνας». Το ζητούμενο δηλ. είναι η ένωσή μας με την Αλήθεια, και όχι η εξωτερική και στείρα συμμόρφωση της ζωής μας σε κάποιους ηθικούς κανόνες. Τίποτα και καμιά αρετή δεν υπάρχει αφ΄εαυτής, αλλά τα πάντα υποστασιάζονται και λαμβάνουν νόημα και περιεχόμενο, μόνο όταν συνδεθούν με το πρόσωπο του Χριστού που αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της Εκκλησίας. Γι΄αυτό το λόγο η Εκκλησία δεν προβάλλει διανοούμενους και ηθικολόγους, αλλά αγίους και «διδακτούς Θεού», βιωτές της Μίας αλήθειας.

Στην ανάλυση της σημερινής ευαγγελικής περικοπής όπου παρουσιάζεται η μέλλουσα κρίση όλης της ανθρωπότητας, είναι σύνηθες να λέγεται πως το τελικό κριτήριο του Θεού θα είναι η αγάπη. Στο σημείο αυτό όμως απαιτείται μία απαραίτητη διευκρίνηση, προκειμένου να αποφευχθεί ένας υπολανθάνων σχετικισμός της δογματικής διδασκαλίας της Εκκλησίας. Μια «αγάπη» κοσμική, αόριστη και απροσδιόριστη, αποσυνδεμένη από την καθολικότητα της Αλήθειας του Ευαγγελίου, «του Σταυρού, του Τάφου, της τριημέρου Αναστάσεως, της εις ουρανούς Αναβάσεως, της εκ δεξιών Καθέδρας», δεν μπορεί να ταυτίζεται με την ενυπόστατη αγάπη του Χριστού. Μια τέτοιου είδους αγάπη σχετικοποιεί την ιδιότητα της Εκκλησίας ως του μόνου «εργαστηρίου αγιότητος» και «κοινωνίας θεώσεως». Την παρουσιάζει απλά ως μία οργάνωση ακτιβιστικής μορφής, η οποία προτρέπει τα μέλη της σε «καλές πράξεις» κοινωνικού τύπου αποκλειστικά οριζόντιας διάστασης. Όμως θα πρέπει να τονιστεί ότι τέτοιες προσεγγίσεις καταργούν όλο το μυστήριο της θείας οικονομίας κατά το οποίο μας αποκαλύπτεται από το Σαρκωμένο Λόγο η Αλήθεια του Τριαδικού Θεού. Αν ο άνθρωπος μπορούσε να θεωθεί με τις κατακερματισμένες «αλήθειες» του κόσμου, δεν θα χρειαζόταν να Σαρκωθεί ο Υιός και Λόγος του Πατρός να την αποκαλύψει, και το Πνεύμα το Άγιο να εξηγεί και να υπομιμνήσκει όσα η ανθρωπότητα άκουσε αλλά «ουκ ηδύνατο βαστάζειν». Εννοείται φυσικά πως με τα ανωτέρω δεν επιδιώκεται άρδην η υποτίμηση των έργων ευποιίας.

Πρέπει όμως σε κάθε περίπτωση να τονιστεί πως η Εκκλησία πράττει αυτό το οποίο κανείς άλλος, είτε άνθρωπος είτε οργανισμός, δεν έχει τη δυνατότητα να πράξει, και αυτό είναι η εκκλησιοποίηση του κόσμου, αφού στην αντίθετη περίπτωση κάνουμε λόγο για εκκοσμίκευση του εκκλησιαστικού φρονήματος, κατά το οποίο το εκκλησιαστικό σώμα εκλαμβάνεται τοποθετημένο πλάι σε άλλες κοινωνικές δράσεις η Μ.Κ.Ο. Αποτελεί χαρισματικό ακρωτηριασμό της Εκκλησίας η εξάντληση της αποστολής της στην οριζόντια διάσταση. Διότι αυτό το οποίο χαρακτηρίζει την Εκκλησία είναι κυρίως η κάθετη διάστασή της ως φωτοδοτικής χορηγίας του Πνεύματος, η οποία φωτίζει και νοηματοδοτεί την οριζόντια. Έχει ιδιαίτερη σημασία και περιεχόμενο η φράση του απ. Παύλου από τη σημερινή αποστολική περικοπή σχετικά με τον κίνδυνο που ελλοχεύει η πιθανή βρώση των ειδωλόθυτων από τους χριστιανούς: «απόλλυται γαρ ο ασθενών εν τη ση γνώσει, ο αδελφός δι’ ον Χριστός απέθανεν […] ούτως δε αμαρτάνοντες εις τους αδελφούς και τύπτοντες αυτών την συνείδησιν ασθενούσαν εις Χριστόν αμαρτάνετε». Ο Χριστός κατά τον Παύλο σαφέστατα παραμένει το αμετακίνητο κέντρο και κριτήριο, το οποίο καθιστά εκ των πραγμάτων τον οποιοδήποτε χριστιανό προσεκτικά υπεύθυνο έναντι του αδελφού του, αφού αυτός αποτελεί δημιούργημα του Θεού για το οποίο ο Χριστός θυσιάστηκε. Η σχέση με τους αδελφούς αποκτά πραγματικό και εσχατολογικό νόημα μόνο όταν μπολιαστεί στην προοπτική της εν Χριστώ αγάπης. Αυτή η αγάπη η οποία «ου ζητεί τα εαυτής» αποτελεί αποκλειστικά καρπό χαρισματικής δωρεάς του Τριαδικού Θεού και δεν μπορεί να συγκριθεί με την ιδιοτελή και ενθαδική «αγάπη» του κόσμου. Υποκατάστατα της Εκκλησίας δεν υπάρχουν. Η μεταμόρφωση του ανθρώπου επιτυγχάνεται με σύνολη τη μυστηριακή ζωή και αποκορύφωμα την κοινωνία του Παναγίου Σώματος και Αίματος του Χριστού. Σε αυτό το πλαίσιο όλα έχουν τη θέση τους και το σκοπό τους, ενώ ο πιστός χριστοποιούμενος, βλέπει πλέον τον καθένα εμπερίστατο πλησίον όχι με υπερήφανο φαρισαικό οίκτο, αλλά με έμπονη αγάπη και φλεγόμενη καρδιά και οτιδήποτε πράττει, γίνεται στην προοπτική του εν Χριστώ αδελφού. Σε αυτό το πλαίσιο η αγαθοεργία αποκτά σταυροαναστάσιμο εκκλησιαστικό ήθος, λαμβάνοντας την ευλογία του Χριστού στη φράση: «εμοί εποιήσατε».

https://www.pemptousia.gr/

4/3 «Τέκνον αφέωνταί σοι αι αμαρτίαι σου»

ΚΥΡΙΑΚΗ 12 ΜΑΡΤΙΟΥ 2017 – Β΄ ΝΗΣΤΕΙΩΝ

ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΤΟΥ ΠΑΛΑΜΑ

(Μαρκ. β΄ 1-12) (Εβρ. α΄ 10-14, β΄ 1-3)

Ευχαριστιακές οριζοντιώσεις

 

Ζωηφόρα ήταν τα μηνύματα που αντλήσαμε την περασμένη Κυριακή που ήταν αφιερωμένη στο θρίαμβο της Ορθοδοξίας. Σε συνέχεια των ψυχωφελών αυτών μηνυμάτων, η δεύτερη Κυριακή των νηστειών έρχεται με τα ξεχωριστά της αλλά και βαθυστόχαστα νοήματά της να μάς τροφοδοτήσει για να συνεχίσουμε τον αγώνα μας που οδηγεί στη συνάντηση με τον Αναστημένο Χριστό. Μάλιστα για να μάς ενισχύσει στην πορεία μας, η Μητέρα μας Εκκλησία προβάλλει τη μεγάλη μορφή του Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά, ο οποίος όρθωσε το πνευματικό ανάστημά του απέναντι σε όλους εκείνους που επιχειρούσαν να διασαλεύσουν την αλήθεια της πίστεως και να διαβρώσουν το οικοδόμημα της Εκκλησίας του Χριστού.

Το πνευματικό του ανάστημα

Ο Γρηγόριος γεννήθηκε στην Μικρά Ασία τον 14ον αιώνα και από εκεί ήλθε στην Κωνσταντινούπολη, προσφυγόπουλο κυνηγημένο από τους Τούρκους. Διακρίθηκε στις σπουδές του στο Πανεπιστήμιο, σε σημείο που όλοι οι διανοούμενοι του Βυζαντίου έτρεφαν μεγάλη εκτίμηση στο πρόσωπο του Γρηγορίου, όχι μόνο για τη λαμπρή του σκέψη αλλά και για τον αδαμάντινο χαρακτήρα του. Η ανάδειξη του Γρηγορίου συνδέεται περισσότερο με την αντιμετώπιση του επικίνδυνου με τις πλάνες του για την Εκκλησία, Βαρλαάμ του Καλαβρού. Συγκεκριμένα, ο Βαρλαάμ ισχυριζόταν ότι ο άνθρωπος δεν μπορεί να γνωρίσει τον Θεό και πολύ περισσότερο να ενωθεί μαζί Του. Ήταν τότε που ύψωσε το πνευματικό ανάστημά του ο Γρηγόριος.

Ο μεγάλος αυτός Πατέρας της Εκκλησίας συγκεφαλαίωσε όλη την πατερική παράδοση και την εμπειρία της Εκκλησίας σε μια μεγαλειώδη σύνθεση. Ο Θεός υπάρχει κατά δύο τρόπους, κατά την Ουσία Του και κατά τις θείες και άκτιστες ενέργειές Του. Σίγουρα ο άνθρωπος δεν μπορεί να γνωρίσει την Ουσία του Θεού. Μπορεί όμως να γνωρίσει και να ενωθεί μάλιστα μαζί Του μέσα από τις θείες και άκτιστες ενέργειές Του. Όπως δηλαδή παραχώρησε η αγάπη του να αποκαλύπτεται στη Δημιουργία, στην Ιστορία, στο πρόσωπο του Χριστού, στα μυστήρια της Εκκλησίας μας.

Μέσα από τη Δημιουργία γνωρίζουμε τον Θεό ως πηγή σοφίας και ωραιότητας. Στην Ιστορία τον γνωρίζουμε μέσα από τις θαυμαστές ενέργειές του. Και φυσικά πολύ περισσότερο, γνωρίζουμε το Θεό στο πρόσωπο του Κυρίου μας. Στην Εκκλησία ακόμα, ο Θεός γίνεται για μας Άρτος και Οίνος, γεύση και τροφή, χάρη, φως και αγιασμός. Ουσιαστικά ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς με τη διδασκαλία του, παρακινεί τον άνθρωπο να ακολουθήσει μια πορεία που οδηγεί στην ένωσή του με τον Θεό, μέσω της Μυστηριακής ζωής της Εκκλησίας.

Ο παραλυτικός

Με τη διδασκαλία του Αγίου Γρηγορίου συνάπτεται άμεσα και η Ευαγγελική περικοπή που ακούσαμε σήμερα. Φαίνεται μέσα από τη διήγηση ότι η προσωπική συνάντηση του ανθρώπου με το Χριστό που διέρχεται σίγουρα μέσω της πίστεως, είναι η δυνατότητα μετοχής του στη ζωή του Θεού εν Χριστώ Ιησού που αποτυπώνει την προοπτική θέωσης του ανθρώπου. Όπως μπορούμε να διακρίνουμε, ο Χριστός προσφέρει συγχώρηση των αμαρτιών όταν ο άνθρωπος, όπως ο παραλυτικός της περικοπής, είναι ανοικτός και αποδέχεται την κοινωνία της αγάπης του.

Με τη θεϊκή προσταγή του ο Κύριος, «έγειρε, άρον τον κράββατόν σου και ύπαγε εις τον οίκον σου», βοηθά τους ανθρώπους να ψηλαφήσουν την πατρική του αγάπη.

Αγαπητοί αδελφοί, ισχυρή είναι η βάση της Ορθόδοξης Πίστης μας όπως εκφράζεται μέσα από την θεραπεία του Παραλυτικού αλλά και μέσα από τη διδασκαλία, την αγιότητα και το Εκκλησιαστικό φρόνημα του Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά, το άγιο παράδειγμα του οποίου μάς παρακινεί να προσβλέπουμε στα πιο ιερά πνευματικά ανεβάσματα. Ας γευθούμε, λοιπόν, την εμπειρία τους.

Χριστάκης Ευσταθίου, θεολόγος

Πηγή: http://kirigmata.blogspot.com/2017/03/12-2017_97.html#ixzz58b3UIqhz

 

4/3 Β΄Νηστειών : «Ἰδών δέ ὁ Ἰησοῦς τήν πίστιν αὐτῶν…»

ΚΥΡΙΑΚΗ Β΄ ΝΗΣΤΕΙΩΝ (ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΠΑΛΑΜΑ)

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΣΤΑΓΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΕΩΡΩΝ

«Ἰδών δέ ὁ Ἰησοῦς τήν πίστιν αὐτῶν…»

Τό εὐαγγελικό ἀνάγνωσμα τῆς σημερινῆς Κυριακῆς ἀφορᾶ στήν ἄφεσιν τῶν ἁμαρτιῶν πού δίδεται μόνο ἀπό τόν Θεό καί καταδεικνύει τήν δύναμη τοῦ Ἰησοῦ πού θεραπεύει μέ ἕνα λόγο τόν παραλυτικό. Ὅμως ἐμεῖς θά ἐπικεντρωθοῦμε στόν ἀγώνα τῶν τεσσάρων «βαστάζων» πού μετέφεραν τόν ἀσθενῆ ἐνώπιον τοῦ Χριστοῦ. Αὐτῶν ἡ πίστη ὑπῆρξε ἡ ἀφορμή τῆς θεραπείας τοῦ παραλυτικοῦ(Μαρ. 2,5).

Εἶναι παράδοξο, κατ’ἀρχήν, τό γεγονός ὅτι ὁ Κύριος δέν ἐθεράπευσε τόν παραλυτικό ὅταν τόν εἶδε καθελούμενο ἀπό τήν στέγη ἀλλά τοῦ ἔδωσε ἄφεση τῶν ἁμαρτιῶν: «Τέκνον ἀφέωνταί σοι αἱ ἁμαρτίαι σου». Εἶναι προτιμώτερο γιά τόν ἄνθρωπο νά συμφιλιωθεῖ μέ τόν Θεό, καί αὐτό γίνεται διά τῆς μετανοίας-ἐξομολογήσεως, παρά νά ἰαθεῖ ἀπό μιά νόσο. Ἡ ἁμαρτία χωρίζει τόν ἄνθρωπο ἀπό τόν Θεό. Ἡ μετάνοια τόν συμφιλιώνει. Τό κυρίαρχο γεγονός, λοιπόν, στή ζωή τοῦ ἀνθρώπου εἶναι νά γνωρίσει τόν Θεό καί νά ἑνωθεῖ μαζύ του. Αὐτός εἶναι ὁ προορισμός τοῦ ἀνθρώπου: ἡ θέωση. Τό μέγεθος τῆς εὐεργεσίας τοῦ Χριστοῦ στόν ἄνθρωπο συνίσταται στό ὅτι μέ τή Ταφή καί τήν Ἀνάστασή του μᾶς ἄνοιξε ξανά τίς πῦλες τοῦ Παραδείσου πού ἡ παρακοή τῶν Πρωτοπλάστων εἶχε κλείσει, προσέλαβε καί ἐθέωσε τήν ἀνθρώπινη φύση. Μερίμνησε ὅμως καί γιά τήν ἄφεση τῶν ἁμαρτιῶν τοῦ λαοῦ του λέγοντας στούς μαθητές καί στήν ἀποστολική διαδοχή: «Λάβετε Πνεῦμα Ἅγιον, ἄν τινων ἀφίετε τάς ἁμαρτίας ἀφίενται αὐτοῖς».

Εἶναι, ὅμως, ἄξιο εἰδικῆς μνείας τό γεγονός ὅτι τόν παραλυτικό τόν προσκόμισαν στό Χριστό τέσσερις ἄλλοι. Ἐπειδή δέν μποροῦσε ὁ ἴδιος νά βαδίσει, αὐτοί τόν μετέφεραν «αἱρόμενο». Ἐπειδή ἦταν άδύνατο λόγω τοῦ ὄχλου νά προσεγγίσουν τόν Κύριο ἀνέβηκαν στήν στέγη καί «ἐξορύξαντες» τόν ἔφεραν στά πόδια τοῦ Ἰησοῦ. Ποῖα πίστη εἶχαν οἱ τέσσερις, ποῖα ἀγάπη γιά τόν παραλυτικό! Τέτοια πού κανένα ἐμπόδιο δέν τούς σταμάτησε νά τόν παρουσιάσουν μπροστά στόν Χριστό. Πραγματικά, μέγα ὑπόδειγμα γιά μᾶς! Ὁ παραλυτικός εἶναι ὁ ἄνθρωπος πού ζεῖ στήν ἁμαρτία καί δέν μπορεῖ νά ἀντιδράσει προκειμένου νά σωθεῖ. Περιμένει ἄλλοι νά τόν ἅρουν. Κάποιοι πρέπει να προσευχηθοῦν γι αὐτόν ξανά καί ξανά καί ξανά μέχρις ὥτου ἡ προσευχή τους θά τόν φέρει ἐνώπιον τοῦ Κυρίου. Ὁ Θεός σεβόμενος τό αὐτεξούσιο τοῦ πλάσματός του δέν μπορεῖ νά μᾶς σώσει χωρίς τήν συγκατάθεσή μας. Οἱ ψυχές, λοιπόν, αὐτῶν πού ἔχουν παραλύσει ἀπό τήν ἁμαρτία περιμένουν ἐμᾶς νά ἐνεργήσουμε. Ἡ δική μας προσευχή ἐνεργοποιεῖ τήν παρέμβαση τοῦ Κυρίου. Οἱ διαπνεόμενοι ἀπό ἀληθή φιλαδελφία προσεύχονται ἀλλά καί ἐνεργοῦν θυσιαστικά γιά τήν σωτηρία τῶν ἀδελφῶν. Μέ αὐτό τόν τρόπο ἑρμηνεύεται ἡ ρήση τοῦ Ἀποστόλου Παύλου: «Θεοῦ συνεργοί ἐσμέν»(Α΄ Κορ. Γ,9). Ἀντί νά δείχνουμε μέ τό δάχτυλο κάποιον ἀδελφό ὀφείλουμε νά δεόμεθα γιά τό φωτισμό καί τήν σωτηρία του. Ἀπόδειξη πνευματικῆς ἀνόδου εἶναι ὅταν θεωροῦμε «χρεωμένους» ἐπάνω μας ὅλους τους ἀδελφούς πού εἶναι μακρυά ἀπό τήν πίστη. Αὐτός εἶναι ὁ λόγος πού ἀσκητές πού ἔχουν καθάρει τήν ψυχή τους μέ τήν ἄσκηση θεωροῦν τους ἑαυτούς τους ὡς τους πλέον ἀμαρτωλούς καί χύνουν δάκρυα γιά ὅλο τόν κόσμο. Ἐτσι ἡ εὐχή «Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ ἐλέησόν με» ἀφορᾶ τόν κάθε ἄνθρωπο ἀπό τόν Ἀδάμ μέχρι τό τελευταῖο πρόσωπο πού θά γεννηθεῖ σ’αὐτήν ζωή ἀλλά καί τούς ἀγεννήτους ἀκόμα, τά θύματα τῶν ἐκτρώσεων. Ἐάν ἀγαπᾶς μόνο αὐτούς πού σέ ἀγαποῦν πόσο διαφέρεις ἀπό τούς ἁμαρτωλούς; ἀναρωτήθηκε ὁ Χριστός. Ὅπως ὁ Θεός ἀγαπᾶ ὅλους τούς ἀνθρώπους μέ τέλεια ἀγάπη ἔτσι ὅρισε σέ ἐμᾶς νά ἀγαποῦμε τούς ἐχθρούς μας. Κατά τόν Ἅγιο Σιλουανό τόν Ἀθωνίτη ἡ ἀγάπη στούς «ἐχθρούς» εἶναι ἡ εἰδοποιός διαφορα τοῦ Χριστιανισμοῦ ἀπό ὅποιαδήποτε ἄλλη διδασκαλία.Πολλοί ἀγαποῦν τόν Χριστό ἀλλά δέν πιστεύουν στούς λόγους του καί δέν τηροῦν τίς ἐντολές του. Ὁ Κύριος εἶπε «ὁ ἀγαπῶν με τηρεῖ τάς ἐντολάς μου». Ἀπόδειξη ἀγάπης πρός τόν Θεό εἶναι ἡ ἐπιδίωξη ἅγιας ζωῆς. Οἱ ἄνθρωποι πού προσπαθοῦν νά ζοῦν κατά Χριστόν ἀπό φόβο(τήν Κόλαση) ἤ τό συμφέρον(τόν Παράδεισο) ἔχουν λίγη ἀγάπη γιά τόν Θεό γιατί τό κίνητρό τους εἶναι προσωπικό. Ἀπόδειξη βαθύτερης σχέσης ἀγάπης πρός τόν Θεό εἶναι τά λόγια τοῦ Ἁγίου Κοσμᾶ τοῦ Αἰτωλοῦ «Προτιμῶ νά χαθῶ ἐγώ γιά νά σωθοῦν οἱ άδελφοί μου». Ἡ ἀγάπη πρός τόν Θεό καί τούς ἀνθρώπους εἶναι τό μόνο κίνητρο τελικά νά ζεῖς αὐτήν τήν ζωή.
Ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς στὀν ὁποῖο εἶναι ἀφιερωμένη ἡ δεύτερη Κυριακή τῶν Νηστειῶν ἀναφέρει ὅτι οἱ τέσσερις βαστάζοι τῆς παράλυτης ψυχῆς εἶναι «ἡ οἰκεία κατάγνωσις, ἡ ἐξαγόρευσις τῶν προημαρτημένων, ἡ ὑπόσχεσις ἀποχῆς τῆν κακῶν, καί ἡ δέησις πρός τόν Θεόν». Κάθε ψυχή πού συνέρχεται ἀπό τήν ἁμαρτία ἔχει ἐπίγνωση, ἐξομολόγηση, ἀπόφαση γιά ἐν Χριστῶ ζωή καί διαρκή προσευχή. Αὐτά νά ἀξιωθοῦμε κι ἐμεῖς νά ἀποκτήσουμε.

Πηγή: http://kirigmata.blogspot.com/2017/03/blog-post_99.html#ixzz58b2IFxGN
AA

4/3 «Ιδών δε ο Ιησούς την πίστιν αυτών λέγει τω παραλυτικώ τέκνον, αφέωνται σοι αι αμαρτίαι σου» (Μαρκ. β΄ 5)

ΚΥΡΙΑΚΗ Β΄ ΝΗΣΤΕΙΩΝ
Απόστολος: Εβρ. α΄ 10 –β΄ 3
Ευαγγέλιο: Μαρκ. β΄ 1-12

Η Καπερναούμ, που ήταν μια παραθαλάσσια πόλη της Γαλιλαίας, υπήρξε το σημαντικότερο κέντρο της διδασκαλίας του Κυρίου. Εδώ εγκαταστάθηκε μετά την σύλληψη του Ιωάννου του Προδρόμου, μεταφέροντας στους ανθρώπους το αγαθό μήνυμα της βασιλείας του Θεού με την παράλληλη πρόσκληση για μετάνοια. Από την Καπερναούμ, που κατά τον Ευαγγελιστή Ματθαίο ήταν η «δική του πόλη» (Ματθ. θ΄ 1), πραγματοποιούσε εξορμήσεις εκλέγοντας τους Μαθητές Του, θεραπεύοντας ασθενείς και παράλληλα μεταφέροντας το ελπιδοφόρο μήνυμα της εξόδου του ανθρώπου από τα αδιέξοδα της αμαρτίας.

Η αμαρτία, υπήρξε διαχρονικά η μεγαλύτερη τραγωδία του ανθρώπου, όχι μόνο σαν παρακοή του θελήματος του Θεού και κατ’ επέκταση σαν αστοχία να περάσει από το «κατ’ εικόνα» και να φτάσει στο «καθ’ ομοίωσιν Θεού», αλλά και σαν αδυναμία του να απαλλαγεί από αυτή με τις δικές του δυνάμεις.
Η αδυναμία του ανθρώπου να απαλλαγεί από την αμαρτία οφείλεται από τη μια στο γεγονός ότι η αμαρτία ρίζωσε μέσα στον άνθρωπο και έγινε ένα με τη φύση του και από την άλλη στην άρνηση του ανθρώπου να αποδεχθεί την ύπαρξη της αμαρτίας ή και να αναγνωρίσει ότι αμαρτάνει.
Ο Απόστολος Παύλος αναγνωρίζοντας τη δύναμη της αμαρτίας ομολογεί πως αυτή είναι ισχυρότερη από τη θέληση του και ότι ουσιαστικά τον καθοδηγεί η ίδια η αμαρτία εξουδετερώνοντας τη δική του θέληση που προσπαθεί να συνταχθεί με το νόμο του Θεού. «Έτσι λέγει φτάνω πια στο σημείο να μη διαπράττω εγώ ο ίδιος το κακό αλλά η αμαρτία, που έχει εγκατασταθεί μέσα μου. Και μαρτυρεί γι’ αυτό η ίδια η συνείδηση μου: Δεν κατοικεί μέσα μου, δηλαδή στο είναι μου, το καλό. Απόδειξη, πως θέλω να κάνω το καλό, δε βρίσκω όμως τη δύναμη να το μετατρέψω σε πράξη. Έτσι δεν κάνω το καλό που θα ήθελα, αλλά υπηρετώ το κακό, που δεν το θέλω. Αν όμως κάνω αυτό που δε θέλω, τότε την πράξη μου δεν την καθορίζω πια εγώ, αλλά η αμαρτία, που έχει θρονιαστεί μέσα μου. Συνεπώς, η πείρα δείχνει ότι, ενώ θέλω να κάνω το καλό, οι πράξεις μου δείχνουν πως κάνω το κακό. Εσωτερικά συμφωνώ και χαίρομαι με όσα λέει ο νόμος του Θεού. Διαπιστώνω όμως πως η πράξη μου ακολουθεί έναν άλλο νόμο, που αντιστρατεύεται το νόμο με τον οποίο συμφωνεί η συνείδηση μου: Είναι ο νόμος της αμαρτίας που κυριαρχεί στην ύπαρξη μου και με κάνει αιχμάλωτο της. Τι δυστυχισμένος, αληθινά, που είμαι! Ποιος μπορεί να με λυτρώσει από την ύπαρξη αυτή, που έχει υποταχθεί στο θάνατο; Ας ευχαριστήσουμε το Θεό που το έκανε αυτό, με το σωτήριο έργο του Κυρίου μας Ιησού Χριστού. Άρα, λοιπόν, εγώ ο ίδιος ενώ συμφωνώ θεωρητικά με το νόμο του Θεού, στην πράξη είμαι υποταγμένος στο νόμο της αμαρτίας» (Ρωμ. ζ’ 17-25).
Αποκαλυπτικός ο Απόστολος Παύλος για τη δύναμη που ασκεί στον καθένα μας η αμαρτία, δίνοντας μας παράλληλα και τη λύση του δράματος μας αυτού, με το σωτήριο έργο του Κυρίου μας Ιησού Χριστού. Για τούτο δε η αμαρτία δεν εκλαμβάνεται σαν μια απλή παράβαση του νόμου του Θεού, αλλά σαν μια εσωτερική φθορά της ανθρώπινης ύπαρξης από την αμαρτία. Το ότι δε το χάλασμα της ανθρωπότητας ήταν μεγαλύτερο και με τραγικές συνέπειες, επιβεβαιώνεται όχι μόνο από την ως τώρα ζωή και συμπεριφορά του ανθρώπου, αλλά ιδιαίτερα από την αναγκαιότητα της ενανθρώπισης και της Σταυρικής θυσίας του Κυρίου.
Αποκαλύπτει ο Άγγελος στον Ιωσήφ, ότι το παιδί που περιμένει η Μαριάμ «προέρχεται από το Άγιο Πνεύμα. Θα γεννήσει γιο και θα του δώσεις το όνομα Ιησούς, γιατί αυτός θα σώσει το λαό του από τις αμαρτίες τους» (Ματθ. α΄ 20-21). Αλλά και κατά τη Γέννηση ο Άγγελος χαρακτηρίζει το γεγονός σαν ευαγγελισμό – σαν ευχάριστη είδηση προς τους ποιμένες: «Ιδού ευαγγελίζομαι υμίν χαράν μεγάλην, ήτις έσται παντί των λαώ, ότι ετέχθη μιν σήμερον σωτήρ, ος έστι Χριστός Κύριος εν πόλει Δαυϊδ» (Λουκ. β΄ 10-11).
Ο ίδιος ο Κύριος, πάλι, επιβεβαιώνει στη συνομιλία που είχε με το Νικόδημο, όχι μόνο την αναγκαιότητα της Σταυρικής του θυσίας, αλλά ότι ο Θεός από αγάπη έστειλε τον Υιό Του στον κόσμο και ότι «ο Θεός δεν έστειλε τον Υιό Του στον κόσμο για να καταδικάσει τον κόσμο, αλλά για να σωθεί ο κόσμος δι’ αυτού» (Ιώαν. γ΄ 16-17).
Όλα τα πιο πάνω επιβεβαιώνουν ότι η πηγή του κακού που ταλαιπωρεί διαχρονικά τον άνθρωπο είναι η αμαρτία. Άρα, για να εξουδετερωθεί το κακό έπρεπε να κτυπηθεί η αιτία που το προκαλεί και που είναι η αμαρτία.
Δικαιολογημένα, λοιπόν, είπε σήμερα ο Ιησούς στον παράλυτο: «Τέκνον, αφέωνται σοι αι αμαρτίαι σου». Παιδί μου, σου συγχωρούνται οι αμαρτίες.
Παρά την αμαρτωλότητα του δεν τον αποστρέφεται. Αντίθετα τον δέχεται με αγάπη, γιατί αναγνώρισε, μέσα από τις τολμηρές ενέργειες, τόσο τη δική του μετάνοια, όσο και την πίστη του ιδίου και εκείνων που τον μετέφεραν. Τα πιο πάνω επιβεβαιώθηκαν από την απουσία πονηρών διαλογισμών. Διαλογισμών που διαγνώστηκαν μόνο στους παρόντες Γραμματείς και τους οποίους όχι μόνο αποκάλυψε, αλλά και επέκρινε δημόσια ο Ιησούς.
Αδελφοί μου, μέσα από το σημερινό θαύμα, ο Ιησούς μας προσφέρει την προοπτική της ελπίδας, τόσο σε προσωπικό, όσο και σε κοινωνικό επίπεδο.
Αρκεί να αναγνωρίσουμε την αιτία του κακού που υπάρχει παντού, μέσα μας, αλλά και στο περιβάλλον μας. Και αυτή είναι η αμαρτία. Αν αναγνωρίσουμε αυτή την πραγματικότητα της αμαρτίας, με όλες τις καταστροφικές της συνέπειες, τότε υπάρχει ελπίδα να βγούμε από τα αδιέξοδα μας. Γιατί, ο Ιησούς ως «Υιός του Ανθρώπου» έχει και την εξουσία, αλλά και τη δύναμη να συγχωρεί αμαρτίες. Αυτή την προοπτική της ελπίδας, που έγινε σήμερα πραγματικότητα, ας αναζητήσουμε στο πρόσωπο του Ιησού μέσα από τη δική μας μετάνοια, πίστη και αγάπη. Αμήν.
Θεόδωρος Αντωνιάδης

Πηγή: http://kirigmata.blogspot.com/2017/03/blog-post_38.html#ixzz58b5hezHW

Σελίδα 9 από 11