HeadShort.png

16/2 Η παραβολή του ασώτου [†Μητροπολίτου Νικοπόλεως Μελετίου]

2020 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 16 - ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΑΣΩΤΟΥ

 (Λουκ. 15, 11-32)

(Διασκευή ομιλίας. Έγινε στην Αθήνα στις 26/2/1978)

Η περίληψη του Ευαγγελίου

Ο μεγάλος χριστιανός συγγραφέας Ντοστογιέφσκι, είχε πάντοτε αχώριστο σύντροφό του το άγιο ευαγγέλιο. Όταν πέθαινε τράβηξε κάτω από το προσκέφαλό του το άγιο ευαγγέλιο, το έδωσε στον πρωτότοκο γυιό του, το άνοιξε στο σημείο που βρίσκεται η παραβολή του Ασώτου και τον παρακάλεσε να τη διαβάσει.
Όσο την διάβαζε, ο γέρο-Ντοστογιέφσκι είχε τα μάτια του βουρκωμένα και έκλαιε ακούοντας την ωραιότατη αυτή παραβολή της χάριτος, της αγάπης και της ευσπλαγχνίας του Κυρίου.
Όταν τελείωσε η ανάγνωση του είπε: «Αυτή είναι η χάρη και η σοφία του Θεού. Έτσι βλέπει ο Θεός τον κόσμο. Τέτοια σοφία όσο και να ψάξετε δεν θα τη βρείτε πουθενά. Όλα μου τα αγαθά σας τα έδωσα όσο ακόμα ήμουνα καλά. Αυτόν τον πολυτιμότερό μου θησαυρό –το Ευαγγέλιο- τον κρατούσα κοντά μου γιατί μου χρειαζόταν. Τώρα πια και αυτό δε μου χρειάζεται». Το έδωσε στον πρωτότοκο υιό του δώρο, με την παράκληση να το διαβάζουν και να το έχουν όλοι στην καρδιά τους. Έκανε το σημείο του τιμίου και ζωοποιού Σταυρού και παρέδωκε την ψυχή του στα χέρια του Κυρίου ζώντων και νεκρών.
Ας κάνουμε μερικές σκέψεις επάνω στην παραβολή αυτή, γιατί δεν είναι μια απλή ιστοριούλα όπως ίσως φαίνεται. Ο Θεός με αυτή την απλή ιστορία λέει τα πάντα.

Κάτω το «πρέπει», ζήτω το «θέλω»

«Άνθρωπός τις είχε δύο υιούς», ο καθένας από τους οποίους είχε διαφορετική τοποθέτηση. Ο πρεσβύτερος είχε χαρά του να βρίσκεται κοντά στον πατέρα του, κοντά στο Θεό. Η καρδιά του ήταν γεμάτη από την αγάπη προς τον Θεό και από πόθο υπακοής.
Ο μικρότερος είχε κολλήσει την ψυχή του στα δημιουργήματα του Θεού και στον εαυτό του. Έβλεπε συνεχώς γύρω του πρόκληση για χαρά και για ηδονή. Έβλεπε την παρουσία του πατέρα του σαν εμπόδιο, σαν φράκτη. Αλλά και χωρίς τα αγαθά του πατέρα του ήταν αδύνατο να έχει εκείνο που ποθούσε, την διασκέδαση και την ηδονή. Και γι’ αυτό ακριβώς, με θράσος -όπως συμβαίνει σε όλους όσους αφήνουν να φύγει από την καρδιά τους ο φόβος του Θεού- παρουσιάσθηκε στον πατέρα του και είπε: «Πάτερ, δος μοι το επιβάλλον μέρος της ουσίας».
Το συνηθισμένο πρόβλημα... Ο άνθρωπος που έχει μόνο δικαιώματα και ξεχνάει τα καθήκοντά του. Εκείνο το κακό που βλέπουμε την σημερινή εποχή να παρουσιάζεται με τόση θρασύτητα, ώστε να γράφουν στους τοίχους «κάτω το πρέπει, ζήτω το θέλω».
Ο άσωτος υιός είπε το «θέλω». Και παράλαβε την περιουσία που του έδωσε ο εύσπλαγχνος πατέρας. Γιατί, ο πατέρας, μοίρασε στους γυιούς του την περιουσία του, -ας το κρατήσουμε αυτό- την μοίρασε σε δύο. Τα μισά του πρεσβυτέρου, τα μισά του νεωτέρου. Δικά του τίποτε. Ποιός έμεινε τελικά άστεγος; Χωρίς παρά, χωρίς δεκάρα; Ο πατέρας. Πού εμπιστεύθηκε ο πατέρας; Στα παιδιά του.
Κάθε πατέρας αποκτά, δημιουργεί, κάνει, για τα παιδιά του. Αν είναι πατέρας αληθινός ξεχνά τον εαυτό του. Έχει μόνο παιδιά. Γιατί; Διότι έχει χρέος. Ο Πατέρας ο ουράνιος ήξερε το «πρέπει». Δεν ήξερε «το θέλω». Πρόκειται για μεγάλο δίδαγμα.

Βουκέντρα, σεντόνι, τύμπανο

Ο νεώτερος υιός πήρε το μερίδιό του και «απεδήμησεν εις χώραν μακράν». Γιατί; Γιατί η αμαρτία είναι κάτι, που η ψυχή του ανθρώπου την καταδικάζει βαθειά και βαριά. Καμμία αμαρτία δεν είναι δυνατόν να γίνει μπροστά σε πρόσωπο άλλο και μάλιστα γνωστό και σεβαστό. Ο άνθρωπος μόνος του το καταλαβαίνει, γιατί η συνείδησή του τού το μαρτυρεί ότι η αμαρτία είναι εξευτελισμός, είναι κατάπτωση της ανθρωπίνης φύσεως. Και επιπλέον είναι έργο απάνθρωπο, σατανικό.
Λέγει μία ιστορία: Για να κάνει ο διάβολος τον άνθρωπο να αμαρτήσει κρατάει μια βουκέντρα και τον παροτρύνει: «Άιντε τι κάθεσαι; Πότε θα χαρείς τη ζωή σου; Γιατί τα έδωσε ο Θεός τα αγαθά στον κόσμο;» Και εκείνος φουντώνει από τις επιθυμίες και τα πάθη. Αλλά να, υπάρχει η ντροπή του κόσμου… Και τότε ο διάβολος παρουσιάζεται με ένα δεύτερο όπλο, ένα σεντόνι. Το κρατάει και του λέει: «Εγώ σε κρύβω. Δεν θα σε δει κανείς. Μη φοβάσαι». Και πραγματικά οι άνθρωποι τρέχουν «εις χώραν μακράν», κρύβονται. Έτσι πιστεύουν. Και αμαρτάνουν!
Τότε ο διάβολος παρουσιάζεται με ένα τύμπανο και διατυμπανίζει την αμαρτία για να την πληροφορηθεί, ει δυνατόν, όλος ο κόσμος, και έτσι να ρίξει αυτόν που την διέπραξε σε αναίδεια και αδιαντροπιά ούτως ώστε να φτάσει σε πλήρη αναισθησία.
Βουκέντρα, σεντόνι και τύμπανο. Ιδού τα όπλα του διαβόλου.
Ο άσωτος στην μακρινή χώρα που αποδήμησε, σκόρπισε την περιουσία του. Ποία είναι η περιουσία; Τα αγαθά χαρίσματα του Θεού. Τι έμεινε μέσα στη ψυχή του; Κενό. Τι άλλο; Ακαθαρσία. Υπάρχει άνθρωπος της αμαρτίας με λεπτά και ευγενικά αισθήματα; Ποτέ!
Στους ανθρώπους που παραδίδονται στα πάθη, ιδίως της σαρκός, βασιλεύει η φιλαυτία, ο εγωκεντρισμός, το μίσος, η υπερηφάνεια, ο εγωϊσμός.

Αξιοποίησε το φως

Και αφού εσκόρπισε την «περιουσίαν αυτού», ο άσωτος, έγινε δούλος, «προσεκολλήθη ενί των πολιτών της χώρας εκείνης και έπεμψεν αυτόν εις τους αγρούς βόσκειν χοίρους». Τι σημαίνει αυτό; Από εκεί και πέρα έγινε δούλος του διαβόλου. Τι χοίρους έβοσκε; Τα πάθη του. Τα πάθη, λένε οι πατέρες είναι χοίροι.
Οι χοίροι, δεν είναι το πιο φιλήδονο ζώο του κόσμου;
Γι’ αυτό ακριβώς λέγει έβοσκε χοίρους. Γιατί το μόνο που ενδιαφερόταν από κει και πέρα ο άσωτος υιός, ήταν ο εαυτούλης του και η σάρκα του.
Όταν ο άνθρωπος έχει τέτοιο φρόνημα, τα πάθη όλο τρέφονται και χοντραίνουν. Και η ψυχή αδυνατίζει και πεθαίνει. Συμπέρασμα: Ή την ψυχή σου θα τρέφεις και θα ασθενούν τα πάθη ή θα χοντραίνουν τα πάθη και θα πεθαίνει η ψυχή σου. Αλλά για να ζει η ψυχή και να νεκρώνονται τα πάθη χρειάζεται αγώνας κατά του φρονήματος της σαρκός, το οποίο είχε ο άσωτος υιός προτού φύγει από το σπίτι του αγαθού πατέρα του. Χρειάζεται δηλαδή να βγάλει από την ψυχή του ο άνθρωπος την αγάπη της αμαρτίας και τη φιληδονία.
Όμως ο άνθρωπος και όταν ακόμα πέσει στο βάθος του κακού, είναι του πλάσμα του Θεού. Έχει συνείδηση και η συνείδηση φωνάζει και τον φέρνει σε συναίσθηση. Πότε; Εάν προσέξει το φως, την ελάχιστη εκείνη ακτίνα του φωτός που ρίχνει μέσα στην καρδιά του η χάρη του παναγίου Πνεύματος. Πότε; Όταν βλέπουμε τον τίμιο σταυρό, όταν βλέπουμε έναν ιερέα, όταν βλέπουμε μία εικόνα, όταν βλέπουμε και ακούμε το όνομα του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού. Αυτή η ελάχιστη ακτίνα του φωτός εάν αξιοποιηθεί, εάν δηλ. δεν μας κάνει ο διάβολος να κλείσουμε τα μάτια και να φύγουμε από κοντά της, θα μας οδηγήσει στο φως της μετανοίας.
Ο άσωτος υιός δέχθηκε την ακτίνα του φωτός και τον αγαθό λογισμό που του έλεγε: «πόσοι μίσθιοι του πατρός μου περισσεύουσιν άρτων, εγώ δε λιμώ απόλλυμαι». Με άλλα λόγια, πόση χαρά έχουν εκείνοι που έχουν νικήσει τα πάθη τους.
Αλήθεια! Γιατί ένας άνθρωπος ενώ δεν τρώει, δεν πίνει, δεν πάει στα night club, δεν ακολασταίνει, δεν πορνεύει, έχει κοπεί από τα πάντα… γιατί, παρά ταύτα, είναι γεμάτος χαρά; Γιατί; Γιατί η χαρά είναι δώρο του Θεού. Και η πικρία και η λύπη είναι απόκτημα της αμαρτίας, καρπός της απομάκρυνσης από το Θεό.

Ξαναβρήκε την πρώτη θέση του

Τελικά ο άσωτος γύρισε και ο πατέρας τον δέχθηκε.
Όχι μόνο τον δέχθηκε, αλλά και τον τίμησε. Γιατί; Γιατί ο πατέρας δεν είναι του «θέλω», είναι του «πρέπει». Ο πατέρας που μοίρασε την περιουσία του στα δυό παιδιά και έμεινε χωρίς δεκάρα, είχε μόνο το «πρέπει» έναντι του παιδιού του που επέστρεψε. Είχε δηλαδή την καρδιά του γεμάτη αγάπη και γι' αυτό τον δέχθηκε, τον τίμησε και έκανε θυσία τα πάντα. Έσφαξε τον «μόσχον τον σιτευτόν», του έδωσε την καλύτερη στολή, και του πέρασε στο χέρι τον «δακτύλιον», που συμβολίζει τον αρραβώνα της μελλούσης ζωής και βασιλείας.
Ας προσέξουμε την τελευταία φάση. Άρχισαν όλοι να γλεντούν, άγγελοι και άνθρωποι, για την επιστροφή του αμαρτωλού. Και τότε γύρισε από τα χωράφια -εργάτης του καθήκοντος- ο πρεσβύτερος υιός, του οποίου ήταν ολόκληρη η περιουσία, μια και ήταν πάντα κοντά στον πατέρα. Όταν έμαθε τι γίνεται, του κακοφάνηκε και δεν ήθελε να μπει μέσα. Το έμαθε ο πατέρας και βγήκε εκείνος έξω.
Βλέπετε; Ο Θεός ελεεί τον επιστρέφοντα αμαρτωλό, τον άσωτο, αλλά αγαπά και τιμά τον δούλο του, εκείνον που τηρεί το θέλημά Του. Τον παρακαλεί. Ακόμα και στο λάθος του -ο πρεσβύτερος υιός - είναι αγαπητός. Γι’ αυτό του είπε: «Τέκνον, συ πάντοτε είσαι κοντά μου και πάντα τα εμά σα εστίν». Όλα όσα έχω είναι δικά σου. Έχω εγώ τίποτα;
Τι του υπενθυμίζει; Το «πρέπει».
Γιατί εγώ δεν έχω τίποτε, παιδί μου, αυτή τη στιγμή;
Εξ αιτίας του «πρέπει». Γιατί όλα τα δικά μου είναι δικά σου και του νεότερου αδελφού σου, που τα σπατάλησε όλα!
Και κάνοντας εφαρμογή του «πρέπει» του λέγει: «ευφρανθήναι δε και χαρήναι έδει, ότι ο αδελφός σου νεκρός ην και ανέζησε, και απολωλός ην και ευρέθη». Πρέπει και συ να χαρείς που ο αδελφός σου ξαναήλθε• εγύρισε· ευρέθη.
Ο πρεσβύτερος υιός δεν ήταν αμαρτωλός. Ήταν άγιος. Ένας λογισμός του πέρασε που τον ενόχλησε, και ο πανάγαθος Πατέρας, ο πνευματικός Πατέρας όλου του κόσμου τον συμβούλευσε να νικήσει τον πονηρό λογισμό. Το ίδιο κάνουν οι πνευματικοί πατέρες στη σύγχρονη ζωή. Εξ ονόματος και κατ’ εντολήν και κατ’ ανάθεση του ουρανίου Πατέρα συμβουλεύουν και καθοδηγούν τα πνευματικά τους τέκνα.
Αυτή είναι η παραβολή του Ασώτου. Η παραβολή της απέραντης ευσπλαγχνίας του Κυρίου στον αμαρτωλό και της απέραντης αγάπης, τιμής, επαίνου και δόξης προς τον κάθε δούλο του που είναι υποτεταγμενος στο άγιο θέλημά Του.
Ας βάλουμε βαθειά στην καρδιά μας το μήνυμά της. Αμήν.

http://impiprevezis.gr/

16/2 «Ο δε ταπεινών εαυτόν υψωθήσεται»

 

Αγαπητοί μου αδελφοί,

Στην ωραία και ψυχικά ωφέλιμη ευαγγελική περικοπή που ακούσαμε σήμερα, την πρώτη Κυριακή του Τριωδίου, την Κυριακή του Τελώνου και του Φαρισαίου θεμελιώνεται η μεγάλη διδασκαλία, που καλείται αρετή της ταπεινοφροσύνης, στο μεγάλο χριστιανικό οικοδόμημα της σωτηρίας του ανθρώπου.

Δύο άνθρωποι πήγαν να προσευχηθούν στο Ιερό, ο ένας ο Φαρισαίος, άνθρωπος εγωϊστής και υπερήφανος, και ο άλλος Τελώνης, άνθρωπος που αναλογίζεται το βάρος των αμαρτιών του, κτυπά ο στήθος του, κλαίει και λέγει μετά πολλών δακρύων «ο Θεός ιλασθητί μοι τω αμαρτωλώ».

Και γεννάται το ερώτημα ποίων, εκ των δύο εκείνων ανθρώπων, η προσευχή έγινε δεκτή από τον Θεό, ή με άλλα λόγια ποιος κατέβηκε δικαιωμένος, από τον τόπο της προσευχής, το ναό του Σολομώντος, ο υπερήφανος και αλαζόνας Φαρισαίος, ή ο ταπεινός και συντετριμμένος τη καρδία Τελώνης, ασφαλώς ο Τελώνης.

Τον Τελώνη δικαιώσας και την Χαναναίαν ελεήσας, ο Δίκαιος Κριτής, ο Κύριος της Δόξης Χριστός, ο Οποίος ήλθε εξ’ ουρανού να καλέσει αμαρτωλούς σε μετάνοια είπε το, «πας ο υψών εαυτόν ταπεινωθήσεται, ο δε ταπεινών εαυτόν υψωθήσεται».

Ταπεινοφροσύνη, η μεγάλη αυτή υψοποιός χριστιανική αρετή, είναι η βαθειά συναίσθηση της ατέλειας και αναξιότητας του ανθρώπου απέναντι του τελείου Θεού. Η ταπεινοφροσύνη είναι η πρώτη και κυρία βάση της ύψωσης και της σωτηρίας του ανθρώπου και κατά συνέπεια το θεμέλιο και η βάση όλων των χριστιανικών αρετών και τη αληθινής χριστιανικής ζωής.

Αυτή ακριβώς την διαπίστωση την βλέπει με τα μάτια της ψυχής του, ο καθαρός στη καρδία άνθρωπος, στους λόγους του Σωτήρα Χριστού, «Μακάριοι οι πτωχοί τω πνεύματι , ότι αυτών εστίν η βασιλεία των ουρανών».

Μακάριοι είναι εκείνοι που συναισθάνονται, όπως ο Τελώνης, την πνευματική τους πτώχεια, και τα πάντα τα αποδίδουν στο Θεό, τον Δημιουργό του παντός ζητούντες την χάρη και την ευλογία Του, με ταπείνωση, με υπομονή και εγκαρτέρηση.

Η μεγάλη αρετή της ταπείνωσης και τους αμαρτωλούς δικαιώνει, ως τον τελώνη, ως τον ληστή, ως την πόρνη και την αιμορροούσα γυναίκα, αλλά και τους δικαίους προφυλάσσει από την αμαρτία και τις προσευχές τους τις μεταφέρει στον θρόνο του Παντάνακτος Θεού.

Ο ταπεινός άνθρωπος δια της υπομονής και της εγκαρτέρησης γίνεται φίλος Χριστού και αποκτά το «γνώθι σ’ αυτόν», πού είναι πράγμα δύσκολο να γνωρίζει, ζητά όμως με την χάρη του Αγίου Πνεύματος, δια της προσευχής να προαχθεί ηθικά και να γίνει άξιος μαθητής Εκείνου, «όστις είναι ο πράος και ταπεινός τη καρδία».

Ο ταπεινός στην καρδιά άνθρωπος συναισθανόμενος τις αμαρτίες του προσπίπτει ταπεινά ενώπιον του αγαθού Θεού και λαμβάνει την θεία χάρη, διότι ο Θεός «επί πάντα ταπεινόν επιβλέπει και τους ταπεινούς τω πνεύματι σώζει», ενώ απεναντίας «πάντα υψηλοκάρδιον, ως ακάθαρτον αποστρέφεται και οφθαλμούς υπερηφάνων ταπεινοί».

Έτσι ο υπερήφανος, ο αλαζών, ο εγωιστής, πέφτει και συντρίβεται υπό το βάρος της υπερηφάνειας του, της αλαζονείας του, του εγωισμού του, ενώ ο ταπεινός εργάζεται το αγαθό, το καλό, την αρετή και υψώνεται και προάγεται κατά Χριστό και συγχρόνως αποδίδει στο Θεό την ηθική του αξία και ικανότητα, διότι παρ Αυτού έλαβε τα πάντα. «Τι έχεις, ό ούκ έλαβες » λέγει ο Απόστολος Παύλος.Η ταπεινοφροσύνη είναι «το θεμέλιον της αγιότητος», μας λέγει ο άγιος Κυπριανός «θεμέλιός εστι της καθ’ ημάς φιλοσοφίας» και ο χρυσούς την γλώττα Ιωάννης λέγει, χωρίς την αληθινή ταπεινοφροσύνη δεν είναι δυνατό να υπάρχει χριστιανική αρετή και δη και μάλιστα μετάνοια, μετάνοια ειλικρινή, ως αυτή του Τελώνη της σημερινής ευαγγελικής περικοπής.

Είναι γεγονός αναμφισβήτητο ότι, ο ταπεινός στη καρδιά άνθρωπος κερδίζει τον Χριστό, την άκρα Ταπείνωση και γίνεται φίλος Χριστού.Μετάνοια, είναι και λέγεται η ανακαίνιση της ψυχής του αμαρτωλού ανθρώπου, η μεταβολή των φρονημάτων και αισθημάτων του χριστιανού σύμφωνα με τον άγιο νόμο του ευαγγελίου.«Η αμαρτία, ως λέγει ο Υψιπέτης ευαγγελιστής Ιωάννης, εστίν η ανομία» και παράβαση κατ’ ακολουθία των αγίων εντολών του Θεού και φοβερά συνέπεια αυτής είναι να απομακρύνει και τελικά να αποχωρίζει τον άνθρωπο από το φως και τη ζωή και να τον ρίπτει στο σκότος και τον θάνατο, τον πνευματικό θάνατο.

Αδελφοί μου,

Ας επιδείξουμε και εμείς, λοιπόν, ταπείνωση και ειλικρινή μετάνοια, ως ο Τελώνης για να δυνηθούμε να λάβουμε παρά του Δωρεοδώτου Θεού, Πατρός των Φώτων, παρά του Οποίου πάσα δόσης αγαθή και πάν δώρημα τέλειο, την πνευματική μας ανύψωση και αποκατάστασή μας στην άνω Αυτού βασιλεία.

Η Εκκλησία μας από σήμερα μας εισαγάγει στην κατ’ εξοχή περίοδο της ταπείνωσης, της μετάνοιας, και της προσευχής, που είναι η περίοδος του Τριωδίου και μας καλεί λέγοντας δια του υμνωδού της «της μετανοίας άνοιξόν μοι πύλας Ζωοδότα, ορθρίζει γάρ το πνεύμα μου, προς ναόν τον άγιον σου, ναόν φέρον του σώματος όλον εσπιλωμένον, αλλ’ ως οικτίρμων κάθαρον, ευσπλάχνω σου ελέει».

Αδελφοί μου αγαπητοί,

«Το στάδιον των αρετών ηνέωκται, οι βουλόμενοι αθλήσαι εισέλθετε», ας τρέξουμε λοιπόν και εμείς στο στάδιο των αρετών αγωνιζόμενοι με την υψοποιό ταπείνωση δια να μας ανυψώσει στα ύψη της θείας θεωρίας η πανσθενής χείρ του Θεού Πατέρα εν καιρώ.

«Ταπεινωθήτε ούν υπό την κραταιάν χείρα του Θεού, ίνα υμάς υψώσει εν καιρώ», μας λέγει ο θεηγόρος Απόστολος Πέτρος . ΑΜΗΝ.

Πηγή: http://kirigmata.blogspot.com/

16/2 Κυριακή του Ασώτου [Ι.Μ. Μεσογαίας]

Από Αρχείο 

ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΑΣΩΤΟΥ (Λουκ. ιε'ʹ 11 - 32)

Δεύτερη Κυριακὴ τοῦ Τριωδίου σήμερα, ἀγαπητοί μου ἀδελφοί, καὶ ἀναγνώσαμε στὴ θεία Λειτουργία τὴν παραβολὴ τοῦ ἀσώτου υἱοῦ. Οἱ Κυριακὲς αὐτὲς τοῦ Τριωδίου καὶ οἱ πέντε τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς, εἶναι οἱ βαθμίδες τῆς πνευματικῆς κλίμακας, ποὺ μᾶς ἀνεβάζει στὴν μεγάλη ἑορτὴ τοῦ Πάσχα.

Τὴν προηγούμενη Κυριακὴ τοῦ Τελώνου καὶ τοῦ Φαρισαίου πήραμε γιὰ ἐφόδιο στὴν πνευματική μας πορεία τὴν ταπεινοφροσύνη, ἐνῶ σήμερα ἀνεφοδιαζόμαστε μὲ ἄλλη μία ἀναγκαῖα ἀρετή, τὴ μετάνοια. Χωρίς ταπεινοφροσύνη δὲν μετανοοῦμε καὶ χωρὶς μετάνοια δὲν σωζόμαστε.

Ἡ παραβολὴ τοῦ ἀσώτου υἱοῦ εἶναι ἡ συμπύκνωση τῆς διδασκαλίας τῶν τεσσάρων Εὐαγγελίων, διότι βεβαιώνει ὅτι ὁ Θεὸς μακροθυμεῖ καὶ περιμένει, δέχεται καὶ συγχωρεῖ, ἀναμένει καὶ ἀγκαλιάζει τὸν καθένα ποὺ μετανοεῖ καὶ ἐπιστρέφει. Αὐτὴ ἡ παρήγορη γιὰ ὅλους ἀλήθεια μᾶς ὑπενθυμίζει ὅτι ὁ δρόμος τῆς ἐπιστροφῆς εἶναι πάντα ἀνοικτός.

Ὁ πατέρας τῆς παραβολῆς τοῦ ἀσώτου υἱοῦ εἶναι ὁ Θεός, ὁ Ὁποῖος ἀνέχεται τὰ παιδιά του νὰ ἀποστατοῦν• νὰ φεύγουν, νὰ ζοῦν ἀσώτως• νὰ σπαταλοῦν τὴν πατρικὴ περιουσία, νὰ ἐξαθλιώνονται, νὰ πεινοῦν καὶ νὰ κοιμοῦνται μὲ τοὺς χοίρους. Εἶναι ὁ Πατέρας ποὺ δὲν κουράζεται νὰ κρατᾶ ἀνοικτὴ τὴν ἀγκαλιά Του, ξέροντας πὼς ὁ καθένας, ὅσο κι ἄν ξεπέσει, μέσα του διατηρεῖ τὴ συνείδηση πὼς ἔχει τὴν ἴδια οὐσία μὲ τὸν Πατέρα καὶ διατηρεῖ τὴ μνήμη τῆς ἀσφάλειας καὶ τῆς θαλπωρῆς τοῦ πατρικοῦ σπιτικοῦ. Αὐτὴ ἡ βεβαιότητα ἐνισχύει τὴ δύναμη τῆς ἀφύπνισης καὶ τῆς ὑπαρξιακῆς κραυγῆς «ἀναστάς, πορεύσομαι πρὸς τὸν πατέρα μου».

Ὅταν ὁ ἄσωτος ξαναβρίσκει τὸν ἑαυτό του καὶ ἐπιστρέφει στὸ πατρικὸ σπίτι, τότε πραγματικὰ ἀνασταίνεται. Ἀνάσταση εἶναι ὁ γυρισμὸς τοῦ ἀνθρώπου, ποὺ ἔφυγε ἀπὸ τὸ δρόμο τοῦ Θεοῦ. Γι’ αὐτὴ τὴν ἀνάσταση, ὁ Θεὸς ὄχι μόνο περιμένει, ἀλλὰ καὶ γίνεται ἄνθρωπος, καὶ παίρνει ἐπάνω του τὸν ἄνθρωπο καὶ πεθαίνει ὡς ἄνθρωπος καὶ ἀνασταίνεται ὡς Θεός, γιὰ νὰ ἀναστήσει μαζί του τὸν ἄνθρωπο.

Τὸ πατρικὸ σπίτι γίνεται τότε ὁ τύπος καὶ ἡ εἰκόνα τῆς ἀληθινῆς ζωῆς καὶ κοινωνίας τοῦ ἀνθρώπου μὲ τὸν Θεὸ στὴ Βασιλεία Του. Ἡ ἐμπειρία τῶν Ἁγίων μᾶς βεβαιώνει γι’ αὐτὴν τὴν πραγματικότητα.

Ἡ ἐπανασύνδεση μὲ τὸν Θεὸ κάνει τὴν μετάνοια νὰ γίνεται βαθὺ βίωμα καὶ πνευματικὴ ἐμπειρία τῆς χάριτος τοῦ Θεοῦ ποὺ θεραπεύει ἀπὸ τὴν ἀρρώστια τῆς ἁμαρτίας. Τότε ὁ ἀγώνας ἀποκτᾶ ἄλλο νόημα καὶ ἄλλη δυναμική. Αὐτὸ σημαίνει ὅτι, ἔστω καὶ ἄν οἱ πτώσεις καὶ οἱ ἀδυναμίες μας εἶναι πολλές, δὲν μᾶς βυθίζουν πλέον στὴν ἀπόγνωση. Τὰ πάθη καὶ τὰ λάθη μας ἄν εἶναι μεγάλα, μᾶς ταλαιπωροῦν ἀλλὰ δὲν μᾶς τρομάζουν πιά. Οἱ ἐνοχές μας, ὅσο βαριὲς καὶ ἄν εἶναι, δὲν μᾶς συνθλίβουν ψυχικά, διότι ἡ Χάρη τοῦ Θεοῦ μᾶς μεταμορφώνει ὑπερβαίνοντας τὴν ἁμαρτωλότητά μας.

Ἀγαπητοί μου ἀδελφοί,

Ὁ σημερινὸς ἄνθρωπος ζεῖ σὲ ἐξορία καὶ ἀποξένωση ἀπὸ τὸν Θεό, καθὼς σπαταλᾶ τὰ ποικίλα χαρίσματά του ἀσώτως χωρὶς ὄρους καὶ ὅρια. Ζεῖ σὰν νὰ μὴν ὑπάρχει Θεός, καὶ τότε ἡ τραγωδία τῆς ἐξορίας του γίνεται πιὸ πικρή. Στὴν προσπάθειά του νὰ γευθεῖ καὶ νὰ ἀπολαύσει τὴ ζωὴ καὶ νὰ ἀποκτήσει πολλά, συνήθως τὸ πληρώνει ἀκριβά.

Ἡ εὐαγγελικὴ παραβολὴ ποὺ ἀκούσαμε καὶ ἡ ὑμνολογία τῆς κατανυκτικῆς περιόδου ποὺ διανύουμε μᾶς βοηθοῦν νὰ ξαναδοῦμε τὴν πνευματική μας κατάσταση μέσα ἀπ’ αὐτὴν τὴν προοπτική. Ἀρκεῖ νὰ νοσταλγήσουμε τὴ χαμένη χαρὰ τῆς ὄντως ζωῆς, ποὺ θὰ γευθοῦμε ἐπιστρέφοντας στὸν οἶκο τοῦ Πατρός, ποὺ εἶναι ἡ Ἐκκλησία καὶ μᾶς χωράει ὅλους. Ἀμήν.

www.imml.gr

16/2 Ομιλία εις την Κυριακήν του Ασώτου (Αγ. Ιουστίνος Πόποβιτς)

 

Ιδού ευαγγέλιο που αφορά στο νου και το σώμα του καθενός μας. Είναι το ευαγγέλιο της ευσπλαχνίας. Είναι η θαυμαστή παραβολή του Σωτήρος, στην οποία απεικονίζεται ολόκληρη η ζωή μας. Η δική μου, η δική σου, του καθενός ανθρωπίνου όντος επάνω στην γη. Όλους τους αφορά το σημερινό άγιο Ευαγγέλιο. Όλους.

Ο άνθρωπος! Αυτός ο θεϊκός πλούτος επάνω στην γη! Κύτταξε το σώμα του, το μάτι, το αυτί, την γλώσσα. Τι θαυμαστός πλούτος. Το μάτι! Υπάρχει τίποτε πιο τέλειο που να ημπορή ο άνθρωπος να επινοήση σ’ αυτόν τον κόσμο; Κι όμως, το μάτι αυτό το εδημιούργησε ο Κύριος, όπως και την ψυχή και το σώμα. Η ψυχή μάλιστα είναι ολόκληρη εξ ουρανού. Οποίος πλούτος! Το σώμα! Θαυμαστός θείος πλούτος που σου δόθηκε για την αιωνιότητα και όχι μόνο για την πρόσκαιρη αυτή γήινη ζωή. Και ψυχή δοσμένη για την αιωνιότητα.

Ακούσατε τι ευαγγελίζεται ο Άγιος Απόστολος Παύλος σήμερα. «Το δε σώμα τω Κυρίω» (Α΄ Κορ. 6, 13). Ο Κύριος έπλασε το ανθρώπινο σώμα για την αιώνια ζωή, για την αθανασία, για την καθαρότητα. Το έπλασε για την αιώνια αλήθεια, για την αιώνια δικαιοσύνη και για την αιώνια αγάπη: όπως το σώμα, έτσι και την ψυχή. Όλα αυτά είναι δώρα του Θεού, ανεκδιήγητα και μεγάλα και πλούσια, και –το πιο σπουδαίο– αθάνατα και αιώνια δώρα του Θεού.
Εμείς όμως οι άνθρωποι τι κάνομε μ’ όλα αυτά τα δώρα; Τι οικοδομούμε με αυτά; Παραδίδουμε το σώμα στις ηδονές και στα πάθη αυτού του κόσμου, και την ψυχή στους ακαθάρτους λογισμούς, τις ακάθαρτες επιθυμίες, τις ακάθαρτες ηδονές. Δια των αμαρτιών και η ψυχή και το σώμα απομακρύνονται από τον Θεό, φεύγουν από το Θεό, φεύγουν «εις χώραν μακράν». Τίνος είναι αυτή η «μακρυνή χώρα;»
Ακούσατε που ο άσωτος υιός βόσκει χοίρους. Στην χώρα του διαβόλου. Στην χώρα, όπου ο διάβολος έχει εξουσία πάνω στον άνθρωπο δια των παθών, δια των αμαρτιών, και τον κρατάει σε φρικτή τρέλλα, στον παραλογισμό και την παραφροσύνη.
Λοιπόν, η αμαρτία; Κάθε αμαρτία είναι τρέλλα. Και ο άνθρωπος θα είναι πάντα μέσα σ’ αυτή την τρέλλα, μέχρις ότου συναντηθή με τον Κύριο Ιησού Χριστό. Και θα συναντηθή με την μετάνοια.
Ακούσατε πως ο άσωτος υιός, αισθανόμενος τι σημαίνει ζωή μέσα στην αμαρτία, ζωή μέσα στις ηδονές και τα πάθη αυτού του κόσμου, λέγει: «Πόσοι μίσθιοι του πατρός μου περισσεύουσιν άρτων, εγώ δε λιμώ απόλλυμαι» σε ξένη και μακρυνή χώρα. «Αναστάς πορεύσομαι προς τον πατέρα μου». Σηκώθηκε και πήγε προς τον πατέρα. Και ο ουράνιος Πατήρ, ο Θεός και Ελεήμων Κύριος, «έτι αυτού μακράν απέχοντος είδεν αυτόν και εσπλαγχνίσθη και δραμών επέπεσεν επί τον τράχηλον αυτού και κατεφίλησεν αυτόν», ενώ συγχρόνως ο υιός με λυγμούς έλεγε: «πάτερ ήμαρτον εις τον ουρανόν και ενώπιόν σου, ουκέτι ειμί άξιος κληθήναι υιος σου». Αμάρτησα στον ουρανό και σ’ όλα τα αστέρια. Όλα τα εμόλυνα με το πύον των παθών μου, και με το σκοτάδι των παθών μου τα ημαύρωσα όλα. «Ήμαρτον ενώπιόν σου»! Φεύγοντας από σένα, σε ποιόν προσκολλήθηκα; Δίπλα σε ποιόν ήμουν; Τίνος χοίρους εγώ έβοσκα; Του διαβόλου! Εγώ διαβολοποίησα την ψυχή μου, την οποία εσύ μου έδωσες να γίνη αγία και αθάνατη. Εγώ εβρώμισα το σώμα, εθανάτωσα το σώμα, εξαθλίωσα το σώμα!
Όταν ο άσωτος υιός «ήλθεν εις εαυτόν» –αφού ήταν εκτός εαυτού, στην τρέλλα, στις ηδονές και στα πάθη αυτού του κόσμου– δια της μετανοίας έτρεξε προς τον πατέρα. Και ο πατέρας τον αγκαλιάζει και τον φιλεί. Δεν είχε τελειώσει ακόμη ο υιός την εξομολόγησί του, δεν είχε εκφράσει ακόμη την επιθυμία του να τον δεχθή ο πατέρας του σαν δούλο, και ο πατέρας λέγει στους υπηρέτες του: «Φέρετε την στολή την πρώτη και ενδύσατέ τον και δώστε δακτυλίδι στο χέρι του και υποδήματα στα πόδια του και αφού φέρετε τον μόσχο τον σιτευτό, σφάξτε τον για να φάγωμεν και ευφρανθώμεν».
Για πιο λόγο ευφραίνεται ο ουρανός; Για ποιο λόγο ο Θεός ευφραίνεται στον ουρανό; Για ποιο λόγο ευφραίνονται οι άγγελοι; Σε ποιόν ο Κύριος λέγει να ευφρανθώμεν; Στους αγγέλους!
Ο άνθρωπος ο οποίος χάθηκε μέσα στις αμαρτίες, θυμήθηκε ότι ήταν αδελφός των αγγέλων και έσπευσε προς τον ουρανό. «Ήμαρτον εις τον ουρανόν και ενώπιόν Σου». Αμάρτησα στους αγγέλους, στους αρχαγγέλους. Εγώ εδιαβολοποίησα τον εαυτό μου. Έρριξα τον εαυτό μου στην αγέλη των χοίρων, στην αγέλη των παθών. Και να, τώρα είμαι όλος ξεσχισμένος, όλος κουρελιασμένος. Και η ψυχή και το σώμα κουρελιασμένα. Όλα εξαθλιωμένα.
Λοιπόν, τι είναι μετάνοια; Ο Κύριος τρέχει να συναντήση τον μετανοήσαντα υιό. Τον αγκαλιάζει και τον ασπάζεται και όλος ο ουρανός συγκινείται. Όλοι οι άγγελοι ευφραίνονται. «Και ήρξαντο ευφραίνεσθαι» αναφέρεται στην θαυμαστή περικοπή του Σωτήρος. Για ποιο λόγο χαίρεσθε εσείς άγιοι άγγελοι, άγιοι αρχάγγελοι; Εσείς, οι οποίοι παντοτινά πενθήτε για τον γήινο αυτό κόσμο βλέποντας τα δικά σας πεσμένα αδέλφια, τους ανθρώπους, πως πνίγονται μέσα στις αμαρτίες και τις ηδονές και τα πάθη και τους διαφόρους θανάτους αυτού του κόσμου, γιατί ευφραίνεσθε; «Ευφραινόμαστε για την ανάστασι, την ζωοποίησι του νεκρού αδελφού μας ανθρώπου, ότι νεκρός ην και ανέζησε». Νεκρός ήταν ο άσωτος υιός, όταν ήταν μακράν του Θεού, της πηγής της Ζωής, μακρυά από τον ουρανό. Ιδού, ανάστασις εκ νεκρών φαίνεται [η επιστροφή του ασώτου] στα μάτια όλων των ουρανίων δυνάμεων. Όλες οι ουράνιες δυνάμεις γι’ αυτό χαίρονται, «ότι απολωλώς ην και ευρέθη». Πράγματι, όταν ο άνθρωπος είναι μέσα στις αμαρτίες και τα πάθη, χάνει τον εαυτό του, δηλαδή δεν έχει αυτογνωσία, είναι εκτός εαυτού.
«Εις εαυτόν δε ελθών», λέγει ο Σωτήρ. Ο άνθρωπος συνέρχεται, όταν σκεφθή τίνος είναι, δηλ. του Θεού. Το σώμα σου τίνος είναι; Του Θεού. Η ψυχή και αυτή του Θεού. Όλα δώρα, δώρα του Θεού. Εγώ, ποιος είμαι σαν άνθρωπος; Του Θεού, όλος του Θεού! Το σώμα μου είναι δοξασμένο από τον Θεό. Γι’ αυτό το εδημιούργησε ο Θεός, λέγει ο άγιος Απόστολος στο σημερινό αποστολικό ανάγνωσμα. Και το σώμα για τον Κύριο, και η ψυχή για τον Κύριο. Δοξάζομε τον Κύριο και με το σώμα και με την ψυχή. Του Θεού είναι και το ένα και το άλλο. Μη νομίζεις ότι είναι τίποτε δικό σου, όχι. Όλα είναι αιωνίως του Θεού. Και συ είσαι αιωνίως του Θεού. Αλλά τότε μόνο, όταν εσύ το συνειδητοποιής.
Λοιπόν η αμαρτία; Δεν επιτρέπει ο διάβολος στον άνθρωπο να συναισθανθή ότι είναι υιός του Θεού. Ο διάβολος εξουσιάζει με την καρδιά και δεν αφήνει στον άνθρωπο να σκεφθή τον Θεό, να θυμηθή, ότι είναι υιός του Θεού, ότι είναι πλούσιος, ανεκδιήγητα πλούσιος. Ότι αυτός είναι αδελφός των αγίων αγγέλων. Ο διάβολος όλα τα σκοτίζει, όλα τα απομακρύνει από τον άνθρωπο, τα διαστρεβλώνει, και του δίνει ψεύτικες ηδονές μέσω των αμαρτιών. Πράγματι έχει δίκαιο ο Απόστολος Παύλος όταν λέει στον Άγιο Επίσκοπο και μαθητή του, Απόστολο Τίτο: «ήμεν γαρ ποτέ και ημείς ανόητοι» (Τίτ γ΄, 3) Κοιτάξτε τι λέει ο Απόστολος. Πότε Άγιε Απόστολε; Υποδουλωμένοι στις διάφορες επιθυμίες και στα διάφορα πάθη, τότε είμασταν τρελλοί και ανόητοι.
Δεν θέλει ο Κύριος δια της βίας να σε αναστήση εκ των θανάτων σου, να σε αρπάξη από την αμαρτία. Εσύ πρέπει πρώτος να το πης στον ίδιο: «Κύριε, αυτή η αμαρτία με βασανίζει. Δεν την θέλω, έχει όμως εξουσία επάνω μου. Ελευθέρωσε με!» Τότε γίνεται θαύμα. Πάντα. Ποτέ ο Κύριος δεν αφήνει χωρίς απάντησι την προσευχή, έστω και του μεγαλυτέρου αμαρτωλού. Δεν υπάρχει φρικτή αμαρτία για τον άνθρωπο, ο οποίος αγρυπνεί επάνω στη δική του συνείδηση, επάνω στη ζωή του. Ξέρει ο άνθρωπος, ότι μετά την προσέλευση του Κυρίου Ιησού Χριστού στον κόσμο, ότι δεν υπάρχη αμαρτία, από την οποία ο Κύριος δεν μπορεί να μας ελευθερώση. Δεν υπάρχει αμαρτία, την οποία ο άνθρωπος δεν μπορεί να νικήση, δεν υπάρχει αμαρτία, την οποία ο άνθρωπος δεν μπορεί να διώξη. Ο Κύριος δίνει την δύναμη. Μόνο κάνε την αρχή. Μόνο αναβόησε, όπως ο άσωτος υιός: «Πάτερ, ήμαρτον εις τον ουρανόν και ενώπιόν Σου».
Όταν αμαρτάνης, αμαρτάνης όχι μόνο στον Θεό, αλλά σ’ όλα τα ουράνια κτίσματα, σ’ όλα τα επίγεια κτίσματα. Αμαρτάνεις στα πουλιά, αμαρτάνης στα λουλούδια, τα δένδρα. Αμαρτάνεις σ’ όλα τα ζωντανά όντα. Η αμαρτία είναι πραγματικά φοβερή, άνευ της μετανοίας. Τόσο φοβερή, ώστε να σκοτώνη και να ρίχνη σ’ εκατό θανάτους. Να ρίχνη στην αγκαλιά του διαβόλου και στην αιώνια φρικωδεστάτη κόλαση. Χωρίς αμφιβολία. Γι’ αυτό ο Θεός ήλθε σ’ αυτόν τον κόσμο. Να εξολοθρεύση τον φοβερό δράκοντα, ο οποίος λέγεται αμαρτία. Ήλθε ο Θεάνθρωπος Κύριος Ιησούς Χριστός και μας έδωσε όλα τα μέσα να εξολοθρεύσομε την αμαρτία, την κάθε αμαρτία. Εδημιούργησε την Εκκλησία Του επάνω στη γη και της έδωσε όλες τις ουράνιες δυνάμεις, για να νικάμε και εμείς οι άνθρωποι όλες τις αμαρτίες, όλους τους θανάτους μέσα μας και γύρω μας.
Ο Κύριος μας έδωσε τα θαυμαστά Άγια Μυστήρια. Το άγιο Βάπτισμα, τη Θεία Κοινωνία, τα οποία εξολοθρεύουν την αμαρτία. Μας έδωσε και τις θαυμάσιες αρετές, πίστη, ελπίδα, αγάπη, προσευχή, νηστεία, αγρυπνία, πραότητα και όλες τις υπόλοιπες ευαγγελικές αρετές. Γι’ αυτό δεν υπάρχει απόγνωση στον Χριστιανό άνθρωπο σ’ αυτόν τον κόσμο.
Ας ξυπνήση ο Αγαθός Θεός όλους τους αθέους, όλους τους απίστους. Ας κτυπήση τον καθένα με τον κεραυνό του Ουρανίου Ελέους. Με τον κεραυνό του Ουρανίου Ελέους μέσα στη συνείδηση, μέσα στη ψυχή. Ας ξυπνήση ο καθένας και πορευθή στην ουράνια πατρίδα του, στην ουράνια τράπεζα ανάμεσα στους αγίους αδελφούς του, τους αγγέλους. Ας ζήση εκεί μαζί τους δια της αιωνίας Θείας Αληθείας, αιωνίας Θείας Διακαιοσύνης και όλων των αιωνίων ουρανίων χαρών.
Κύριε, Σ’ ευχαριστούμε για το Άγιο Ευαγγέλιο αυτό. Σ’ ευχαριστούμε για την αγαθή είδηση αυτή. Γιατί δημιούργησες τον άνθρωπο, να μπορή να νικήση κάθε αμαρτία και κάθε διάβολο. Σε Σένα δόξα και ευχαριστία, πάντοτε νυν και αεί και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.
(Πηγή: "Ι. Μ. Καισαριανής, Βύρωνα και Υμηττού")

 

16/2 Κυριακή του Ασώτου [Μιχαήλ Χούλη θεολόγου]

Κατά κοινή ομολογία, διαχρονικό σημείο συνάντησης και αναφοράς εχθρών και φίλων της πίστεως, θρησκευόμενων και πνευματικά αδιάφορων ανθρώπων, αποτελεί η εξαίρετη παραβολή του ‘ασώτου υιού’ (ή καλύτερα του ‘Σπλαχνικού Πατέρα’), μπροστά στην οποία οι πάντες προβληματίζονται και στέκονται με δέος και σεβασμό.
Η παγκοσμίως γνωστή αυτή παραβολή του Κυρίου, που συνοψίζει όλο το νόημα της Αγίας Γραφής, επισημαίνει την ανεξάντλητη αγάπη του Θεού Πατέρα, ο οποίος ασταμάτητα περιμένει την επιστροφή των πλανεμένων παιδιών Του στην γεμάτη στοργή και γαλήνη πατρική Του αγκαλιά. Κυρίως όμως προτρέπει στην ασύγκριτα μεγάλη αρετή της μετανοίας, την οποία σε όλη την επίγεια ζωή Του ο Θεάνθρωπος Ιησούς δεν έπαυε να κηρύσσει («μετανοείτε, ήγγικεν η βασιλεία των ουρανών», Ματθ. 3,2) και χωρίς την οποία ουδείς δύναται να διανύσει το «κατώφλι του σπιτιού Του (την Εκκλησία)» (παραπομπή: 1).
Η Ψυχολογία του Βάθους παραδέχεται την μεγάλη αξία της μετανοίας ή «συνειδητοποίησης των ψυχικών τραυμάτων του παρελθόντος βίου», όπως την ονομάζει η ψυχοθεραπευτική μέθοδος, γεγονός το οποίο, πρωτοπόρος 2.000 χρόνια τώρα, διακηρύσσει ο Χριστιανισμός, δείχνοντας και το δρόμο για μια υγιή αυτοθεώρηση του ανθρώπου, με τη φράση «εις εαυτόν ελθών» της συγκεκριμένης παραβολής: «Τότε συνήλθε εις τον εαυτόν του και είπε.. Θα σηκωθώ και θα πάω εις τον πατέρα μου…» (Λουκ. 15,17) (2).
«Σ’ αυτήν εδώ τη ζωή», μας υπενθυμίζει ο άγιος Ιωάννης της Κροστάνδης, «αμαρτάνουμε συνεχώς…. Στην άλλη ζωή, όμως, οι αμαρτίες μας θα ελεγχθούν ενώπιον όλου του κόσμου. Ενθυμούμενοι αυτή τη φοβερή Κρίσι, ας ταπεινωθούμε εδώ, ας μετανοήσουμε, ας διορθωθούμε» (3), γιατί «όπως η αμαρτία είναι ο θάνατος της ψυχής, έτσι η μετάνοια είναι ανάστασίς της» (4).
Η μετάνοια συνδέεται με το μυστήριο της Εξομολόγησης, όπως ακριβώς ο μετανοημένος πλέον άσωτος, πέφτοντας στην αγκαλιά του πατέρα του, εξομολογήθηκε το παράπτωμά του ζητώντας συγνώμη: «Πάτερα, αμάρτησα κατά του Ουρανού και ενώπιόν σου, και δεν είμαι πλέον άξιος να ονομάζομαι υιός σου» (Λουκ. 15,21). Πολύ ωραία, στο σημείο αυτό, ο αείμνηστος ιεροκήρυκας Κων/νος Καλλίνικος γράφει: «Εάν το βάπτισμα είναι το πλοίον της σωτηρίας, ο επί του οποίου επιβαίνων κατευθύνεται προς τον ουράνιο λιμένα, η εξομολόγησις είναι η σωστική σανίς, εφ’ ης κινδυνεύων διασώζεται ο της παλιγγενεσίας ναυαγός» (5).
«Όπως λοιπόν για τα χαλασμένα μηχανήματα υπάρχουν τα συνεργεία και για τις αρρώστιες μας ιατρεία, για τη διόρθωση του κακού εαυτού μας η Εκκλησία έχει την εξομολόγηση» (6). Άλλωστε, η χαρά των αγγέλων και των αγίων δεν είναι άλλη από το γυρισμό των αμαρτωλών στο δρόμο του Θεού. «Σας λέγω ότι έτσι γίνεται χαρά εις τον Ουρανό για έναν αμαρτωλό που μετανοεί, παρά για ενενήντα εννέα δικαίους, που δεν έχουν ανάγκη από μετάνοια» (Λουκ. 15,7).
Τα χαρμόσυνα αυτά λόγια έχοντας συνεχώς μέσα στην καρδιά του, ο μεγάλος ποιητής και θαυμάσιος Πατέρας της Εκκλησίας, Γρηγόριος ο Θεολόγος, κράζει προς τον ανεξίκακο Χριστό: «Αν σε πρόδωσα σε στιγμές ζάλης, είθε και πάλι ν’ ανορθωθώ» (7).
«Αν θέλεις να σωθείς», μας λέγει ο άγιος Σεραφείμ του Σάρωφ, «πρέπει να έχεις την καρδιά σου πάντα έτοιμη για μετάνοια και συντριβή». Μόνο έτσι «μπορείς εύκολα και με ασφάλεια να περάσεις από τις τεχνητές παγίδες του διαβόλου, του οποίου όλη η φροντίδα έγκειται στο να ταράζει το ανθρώπινο πνεύμα και, μέσα στην ταραχή αυτή, να σπείρει τα ζιζάνιά» του (8).
Αναλογιζόμενοι, τέλος, τα Χρυσοστομικά λόγια: «το πέλαγος, ακόμη και αν είναι μεγάλο, έχει όριο που μετριέται, ενώ η φιλανθρωπία του Θεού είναι απεριόριστη» (9), ας προστρέχουμε συχνότερα όλοι στο πνευματικό λουτρό της Χάριτος της ιεράς Εξομολόγησης, γιατί «Το φάρμακο για τη σωτηρία είναι μονάχα ένα: τα δάκρυα τα δικά μας και του Χριστού το Αίμα» (10).

ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ
1. «Ο Θεός είναι Πατέρας», εκδ. Αποστολικής Διακονίας, Αθ. 1989, σελ. 143
2. «Εγχειρίδιον Ποιμαντικής Ψυχολογίας», Ιω. Κορναράκη, τ. Α΄, σελ. 175
3. «Η εν Χριστώ ζωή μου», Αγίου Ιωάννη της Κροστάνδης, εκδ. Αστήρ, Αθ. 1979, σελ. 72
4. «Ιωάννης της Κροστάνδης», αρχιμ. Τιμοθέου, Μονή Παρακλήτου, σελ. 229
5. «Ο χριστιανικός ναός και τα τελούμενα εν αυτώ», Κων/νου Καλλινίκου, εκδ. ‘Κασσάνδρα Μ. Γρηγόρη’, Αθ. 1969, σελ. 435
6. «Ο όμορφος κόσμος του Θεού», Αποστολικής Διακονίας, σελ. 134
7. «Ικεσία ενός Αγίου», Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου, Αθ. 1970, σελ. 197
8. «Φιλοκαλία Ρώσων Νηπτικών», Πέτρου Μπότση, σελ. 76
9. 49, 337
10. «Τα παιδιά στο Χριστό», αρχιμ. Δανιήλ Αεράκη, Α΄ σειρά, Αθ. 1985, σελ. 172

Σελίδα 1 από 13